جدیدترین مطالبرساندن غبار غلیظ به حلقروزهعباداتعبادات غیرمالیمفطرات (اموری که روزه را باطل می کند)

رسیدن گردوغبار، دود، بخار آب، اسپری، عطر و گیاهان خوش‌بو به حلق برای روزه دار

یکی از مبطلات روزه

(رسیدن گردوغبار به حلق و ملحقات آن)

مسئله:

چیزهایی که وارد مجرای تنفسی انسان می‌شود به ۵ دسته تقسیم می‌شوند:

۱ـ گردوغبار

۲ـ دود

۳ـ بخار آب

۴ـ اسپری

۵ـ عطر و گیاهان خوش‌بو

 

مورد اول:  “گردوغبار

مسئله:

فرورفتن غبار به حلق به طور بی‌اختیار یا از روی فراموشی روزه را باطل نمی‌کند، هم جنین اگر گردوغبار به حلق نرسد (فقط به داخل دهان برسد) روزه را باطل نمی‌کند گرچه خیلی غلیظ باشد. اما اگر شخص روزه‌دار عمداً گردوغباری را به حلقش برساند:

الفـ  چنانچه غبار غلیظ است؛ (مانند کارگران کارخانه آرد یا نانوایان که آرد خالی می‌کنند یا رفتگران زحمت‌کش یا کارگران ساختمان‌سازی و یا گردوغباری که در خیابان بلند می‌شود و…)

امام خمینی، آیات عظام بهجت، تبریزی، صافی گلپایگانی، فاضل لنکرانی، گلپایگانی، نوری همدانی:

رساندن غبار غلیظ به حلق روزه را باطل می‌کند، چه غبار از چیزی باشد که خوردن آن حلال است مثل آرد، یا غبار چیزی باشد که خوردن آن حرام است مثل خاک؛ بنابراین روزه‌داری که به طور مثال در روزه ماه مبارک رمضان غبار غلیظ به حلقش رسانده، روزه‌اش باطل است و باید قضای آن را بگیرد، ولی لازم است تا موقع افطار امساک نماید.

مقام معظم رهبری، آیات عظام اراکی، حسینی شاهرودی، خوئی، سیستانی، وحید خراسانی:

بنا بر احتیاط واجب رساندن غبار غلیظ به حلق روزه را باطل می‌کند، چه غبار از چیزی باشد که خوردن آن حلال است مثل آرد، یا غبار چیزی باشد که خوردن آن حرام است مثل خاک؛ بنابراین روزه‌داری که به طور مثال در روزه ماه مبارک رمضان غبار غلیظ به حلقش رسانده، باید روزه آن روز را به‌قصد قربت مطلقه تمام کرده و قضای آن را هم بگیرد.

آیت‌الله شبیری زنجانی:

گردوغبار روزه را باطل نمی‌کند؛ البته اگر آن‌قدر غلیظ باشد که صدق خوردن کند، روزه بنا بر احتیاط باطل می‌شود.

آیت‌الله مکارم شیرازی:

رساندن غبار غلیظ به حلق هرگاه در حلق تبدیل به گِل شود و فرورود روزه را باطل می‌کند، در غیر این صورت روزه صحیح است، خواه غبار چیزی باشد که خوردن آن حلال است؛ مانند آرد، یا غبار چیزی که خوردن آن حرام است.

 

ب ـ چنانچه غبار غلیظ نیست: (مثل جاروکردن متعارف منزل و…)

امام خمینی، مقام معظم رهبری، آیات عظام بهجت، سیستانی، شبیری زنجانی، فاضل لنکرانی، مکارم شیرازی:

اشکال ندارد و روزه را باطل نمی‌کند.

آیات عظام اراکی، تبریزی، خوئی، صافی گلپایگانی، مرحوم گلپایگانی، نوری همدانی، وحید خراسانی:

بنا بر احتیاط واجب نباید به حلق برسد و اگر برسد روزه را باطل می‌کند. (۱)

 

پرسش:

در مسئله فوق (رساندن عمدی گردوغبار به حلق) آیا علاوه بر قضا، کفاره هم دارد یا خیر؟

امام خمینی، مقام معظم رهبری، آیات عظام بهجت، تبریزی، خوئی، صافی گلپایگانی، فاضل لنکرانی، گلپایگانی، مکارم شیرازی، وحید خراسانی:

بنا بر فتوا کفاره دارد.

آیت‌الله اراکی:

بنا بر احتیاط واجب کفاره دارد.

آیت‌الله سیستانی:

خیر، کفاره ندارد. (۲)

 

مورد دوم:  “دود

مسئله:

فرورفتن دود به حلق به طور بی‌اختیار یا از روی فراموشی روزه را باطل نمی‌کند، گرچه دود دخانیات باشد. اما اگر شخص روزه‌دار عمداً دود را به حلقش برساند:

الف ـ دود دخانیات (مثل کشیدن سیگار، پیپ، چپق، قلیان و دودشان و…)

مشهور مراجع معظم تقلید:

بنا بر احتیاط واجب حرام بوده و مبطل روزه است.

آیت‌الله بهجت:

در صورت غلیظ بودن دود، مبطل روزه است.

آیت‌الله نوری همدانی:

اگر به حلق برسد، جایز نیست.

 

ب ـ دود غیر دخانیات (مثل دود وسایل نقلیه، کارخانه‌ها، سوختن چوب، غذای سوخته و…)

امام خمینی، مقام معظم رهبری، آیات عظام شبیری زنجانی، فاضل لنکرانی:

مانعی ندارد.

 آیات عظام بهجت، صافی گلپایگانی:

روزه باطل می‌شود.

 آیات عظام تبریزی، سیستانی، شبیری زنجانی، مکارم شیرازی:

بنا بر احتیاط واجب روزه باطل می‌شود. (۳)

 

پرسش:

در مسئله فوق (رساندن عمدی گردوغبار به حلق) آیا علاوه بر قضا، کفاره هم دارد یا خیر؟

 

پاسخ:

معروف مراجع معظم تقلید:

کفاره دارد. (بعضی احتیاط دارند.)

 آیات عظام سیستانی، شبیری زنجانی:

خیر، کفاره ندارد. (۴)

 

مورد سوم: “بخار آب“:

مسئله:

فرورفتن بخار آب به حلق به طور بی‌اختیار یا از روی فراموشی روزه را باطل نمی‌کند، اما اگر شخص روزه‌دار عمداً بخار آب را به حلقش برساند یا عمداً در چنین مکانی تنفس نماید:

الف ـ تنفس در بخار رقیق (مثل: حمام رفتن با بخار کم، هوای شرجی، مه کم)

اشکال ندارد و به روزه ضرر نمی‌رساند.

ب ـ تنفس در بخار غلیظ، بخاری که از نزدیک دیده می‌شود و مشتمل بر ذرات آب است (مثل بخار غلیظ در حمام، سونای مرطوب، هوای مه‌آلود، بخور کردن، بخاری که هنگام برداشتن در دیگ از آن بیرون می‌آید و…):

امام خمینی، مقام معظم رهبری، آیات عظام سیستانی، شبیری زنجانی، مکارم شیرازی:

مبطل نیست مگر در فضای دهان تبدیل به قطرات آب شود و آن را فرودهد.

  آیات عظام اراکی، بهجت، تبریزی، خوئی، فاضل لنکرانی، گلپایگانی، نوری همدانی، وحید خراسانی:

بنا بر احوط اشکال دارد و احتیاط واجب روزه باطل است. (۵)

 

مورد چهارم: “اسپری

 

پرسش:

استفاده از اسپری سالبوتامبول (داروی تنگی نفس) در حال روزه برای افرادی که آسم دارند یا افراد بیمار دیگر، چه حکمی دارد؟

 

پاسخ:

مشهور مراجع معظم تقلید:

چنانچه قبل از رسیدن به حلق به‌صورت هوا و گاز رقیق در بیاید، مانع ندارد. (۶)

برای اطلاع از متن استفتائات مراجع معظم تقلید و نظرات هر یک از مراجع در باب استفاده از اسپری برای روزه‌دار اینجا را کلیک نمایید.

 

 مورد پنجم: “عطر و ادکلن”

مسئله:

بوکردن خوشبو (مانند انواع گل‌های معطر) در حال روزه، مکروه است (خصوصاً گل نرگس) ؛ اما در غیر حال روزه مستحب است.

مسئله:

استفاده از عطریات در حال روزه مستحب است. بله مشک استثنا است؛ خوشبو کردن خود در حال روزه با مشک مکروه می‌باشد؛ اما در غیر حال روزه مستحب است.

 

پرسش:

استعمال عطر یا بوکردن گیاهان خوش‌بو برای روزه‌دار چه حکمی دارد؟

 

پاسخ:

الف ـ گیاهان خوش‌بو:

معروف مراجع معظم تقلید:

بوکردن آنها به‌خصوص نرگس، کراهت دارد. (ولی در غیر حال روزه مستحب است.)

 

ب ـ عطر

امام خمینی، مقام معظم رهبری، آیات عظام بهجت، تبریزی، سیستانی، صافی گلپایگانی، فاضل لنکرانی، گلپایگانی:

عطر زدن اشکالی ندارد (برخی از مراجع مثل مقام معظم رهبری و آیت‌الله تبریزی تصریح می‌کنند که عطر زدن مستحب است و برخی دیگر مثل آیت‌الله بهجت تصریح می‌کنند که اگر بوی آن خیلی غلیظ است، اولی ترک است). (۷)

در روایت نقل شده از امام جعفر صادق (علیه‌السلام) که فرمودند:

« من تطیب اول النهار و هو صائم لم یفقد عقله »

کسی که روزه دارد اگر در اول روز به خود عطر زند، عقلش را از دست نمی‌دهد. (۸)

در روایت دیگری از امام جعفر صادق (علیه‌السلام) نقل شده که فرمودند:

« من تطیب اول النهار لم یزل عقله معه الی اللیل »

هرکس در آغاز روز به خود عطر زند تا شب عقلش با او خواهد بود. (۹)

روایت شده که:

« کان الحسین ابن علی (علیه‌السلام) اذا صام یتطیب بالطیب و یقول: الطیب تحفة الصائم »

وقتی سیّدالشّهدا (علیه‌السلام) روزه می‌گرفتند، خود را معطر می‌کردند و می‌فرمودند: عطر پیشکش و هدیه برای روزه‌دار است. (۱۰)

 

 

منابع:
(۱)  العروة الوثقی، ج۳، کتاب الصوم، فصل فیما یجب الامساک عنه فی الصوم من المفطرات، ص۳۵، السادس (بعد از م ۲۹) / تحریرالوسیله، ج۱، کتاب الصوم، القول فیما یجب الامساک عنه، ص۵۲۰، الثامن (بعد از م ۱۵) / تحریر المسائل مقام معظم رهبری، الفصل الرابع: کتاب الصوم، المفطرات، ص۲۸۴، م ۹۶۸ / وسیلة النجاة آیت‌الله بهجت، ج۱، کتاب الصوم، الفصل الثانی: مایجب الامساک عنه، ص۳۰۷،  الثامن، م ۱۱۰۴ / منهاج الصالحین آیات عظام خوئی و وحید خراسانی، ج۲، کتاب الصوم، الفصل الثانی: المفطرات، ص۲۹۵، السادس (بعد از م ۹۸۴) / منهاج الصالحین آیت‌الله سیستانی، ج۱، کتاب الصوم، الفصل الثانی: المفطرات، ص۳۰۰، السادس (بعد از م ۹۹۱) / المسائل الشرعیة آیت‌الله شبیری زنجانی، المفطرات، ص۳۵۱، م ۱۶۱۱ / هدایة العباد آیت‌الله صافی گلپایگانی، کتاب الصوم، ما یجب الامساک عنه، ص۲۲۱، م ۱۳۰۱ / الاحکام الواضحه آیت‌الله فاضل لنکرانی، کتاب الصوم، الفصل الثانی: المفطرات، ص۲۵۱، السادس (بعد از م ۱۰۲۴) / توضیح‌المسائل مراجع، ج۱، ص۹۰۲، م ۱۶۰۳ / توضیح‌المسائل جامع، ج۱، ص۵۵۳ و ۵۵۴، م ۱۹۸۲ و ۱۹۸۴ / اجوبة الاستفتائات، ص ۱۷۸، س ۸۰۰ / رساله آموزشی مقام معظم رهبری، فصل ۴: روزه، درس ۶۰: روزه (۳): مفطرات «۱»، ص۲۵۵، مورد ۵ / راهنمای فتاوا، ص۹۱، م ۹ / استفتا جدید از مقام معظم رهبری، باب روزه، س ۳۲ / احکام روزه ” احکام موضوعی (۱) ” مقام معظم رهبری، ص۶۴، س ۱۴۸ و مسئله قبل از آن/ آموزش مصور احکام مقام معظم رهبری، ص۳۶۵ / استفتائات آیت‌الله بهجت، ج۲، ص۳۴۷، س ۲۸۱۳ / احکام و استفتائات آیت‌الله شبیری زنجانی، ص۸۰، س ۹۶/ احکام روزه، ویژه استادان پاسخگویی به سؤالات شرعی (رهیافت ۶)، ص۱۲۷ و ۱۲۸ / سایت رسمی آیت‌الله شبیری زنجانی، بخش استفتائات، س ۳۵۴ / سایت رسمی آیت‌الله مکارم شیرازی، بخش استفتائات / سایت استان‌ها، ویژه نمایندگان مقام معظم رهبری، بخش سؤالات نمایندگی‌ها، با استفاده از استفتا شماره: ۷۶۸۴۶۲ و استفتا شماره: ۷۷۱۹۳۱ / سایت کلیشه (سایت اختصاصی آیت‌الله سیستانی)، ویژه نمایندگان معظم له، بخش “کلیشه”.
(۲) العروة الوثقی، ج۳، کتاب الصوم، فصل فی کفارة الصوم، ص۵۹، قبل از م ۱ / تحریرالوسیله، ج۱، کتاب الصوم، القول فیما یترتب علی الافطار، ص۵۲۶، م ۱ / تحریر المسائل مقام معظم رهبری، الفصل الرابع: کتاب الصوم، کفارة الافطار العمدی فی شهر رمضان المبارک، ص۲۹۱، م ۹۹۹ / وسیلة النجاة آیت‌الله بهجت، ج۱، کتاب الصوم، الفصل الثالث: کفارة الصوم، ص۳۱۱، م ۱۱۱۷ / منهاج الصالحین آیات عظام خویی و وحید خراسانی، ج۲، کتاب الصوم، الفصل الثالث: کفارة الصوم، ص۳۰۰، قبل از م ۱۰۰۷ / منهاج الصالحین آیت‌الله سیستانی، ج۱، کتاب الصوم، الفصل الثالث: کفارة الصوم، ص۳۰۵، قبل از م ۱۰۱۷ / المسائل الشرعیة آیت‌الله شبیری زنجانی، موارد الوجوب القضاء و الکفارة، ص۳۶۱، م ۱۶۶۶ / هدایة العباد آیت‌الله صافی گلپایگانی، کتاب الصوم، ما یترتب علی الافطار، ص۲۲۴، م ۱۳۱۸ / الاحکام الواضحه آیت‌الله فاضل لنکرانی، کتاب الصوم، الفصل الثالث: کفارة الصوم، ص۲۵۶، قبل از م ۱۰۴۷ / توضیح‌المسائل مراجع، ج۱، ص۹۲۶، م ۱۶۵۸ / توضیح‌المسائل جامع، ج۱، ص۵۶۸، م ۲۰۴۴ / رساله آموزشی مقام معظم رهبری، فصل ۴: روزه، درس ۶۲: روزه (۵): کفاره افطار عمدی روزه ماه مبارک رمضان، ص۲۶۱، مورد ۸، م ۱ / آموزش مصور احکام مقام معظم رهبری، ص۳۷۶ / استفتا جدید از مقام معظم رهبری، باب روزه، س ۵۳ / احکام و استفتائات آیت‌الله شبیری زنجانی، ص۱۲۱، س ۱۹۳ / احکام روزه، ویژه استادان پاسخگویی به سؤالات شرعی (رهیافت ۶)، ص۱۷۸ و ۱۷۹.
(۳) العروةالوثقی، ج۳، کتاب الصوم، فصل فیما یجب الامساک عنه فی الصوم من المفطرات، ص۳۵، السادس (بعد از م ۲۹) / تحریرالوسیله، ج۱، کتاب الصوم، القول فیما یجب الامساک عنه، ص۵۲۰، الثامن (بعد از م ۱۵) / تحریر المسائل مقام معظم رهبری، الفصل الرابع: کتاب الصوم، المفطرات، ص۲۸۴، م ۹۶۸ / وسیلة النجاة آیت‌الله بهجت، ج۱، کتاب الصوم، الفصل الثانی: مایجب الامساک عنه، ص۳۰۷، الثامن، م ۱۱۰۴ / منهاج الصالحین آیات عظام خویی و وحید خراسانی، ج۲، کتاب الصوم، الفصل الثانی: المفطرات، ص۲۹۵، السادس (بعد از م ۹۸۴) / منهاج الصالحین آیت‌الله سیستانی، ج۱، کتاب الصوم، الفصل الثانی: المفطرات، ص۳۰۰، السادس (بعد از م ۹۹۱) / المسائل الشرعیة آیت‌الله شبیری زنجانی، المفطرات، ص۳۵۱، م۱۶۱۳  / هدایةالعباد آیت‌الله صافی گلپایگانی، کتاب الصوم، ما یجب الامساک عنه، ص۲۲۲، م ۱۳۰۳ / الاحکام الواضحه آیت‌الله فاضل لنکرانی، کتاب الصوم، الفصل الثانی: المفطرات، ص۲۵۱، السادس (بعد از م ۱۰۲۴) / توضیح‌المسائل مراجع، ج۱، ص۹۰۳، م ۱۶۰۵ / توضیح‌المسائل جامع، ج۱، ص۵۵۴، م ۱۹۸۳ / رساله آموزشی مقام معظم رهبری، فصل ۴: روزه، درس ۶۰: روزه (۳): مفطرات «۱»، ص ۲۵۵، مورد ۵ / راهنمای فتاوا، ص ۹۱، م ۹ / استفتا جدید از مقام معظم رهبری، باب روزه، س ۳۲ / احکام روزه ” احکام موضوعی (۱) ” مقام معظم رهبری، ص۶۴، قبل از س ۱۴۸ / همان، ص۶۴ و ص ۶۵، س ۱۴۹ تا ۱۵۱ / آموزش مصور احکام مقام معظم رهبری، ص۳۶۶ / احکام و استفتائات آیت‌الله شبیری زنجانی، ص۸۰، س ۹۸ و ۹۹ / جامع الاحکام آیت‌الله صافی گلپایگانی، ج۱، ص ۱۳۴، س ۴۶۹ و ۴۷۰ / احکام روزه، ویژه استادان پاسخگویی به سؤالات شرعی (رهیافت ۶)، ص ۱۲۹ / سایت استان‌ها، ویژه نمایندگان مقام معظم رهبری، بخش سؤالات نمایندگی‌ها، با استفاده از استفتا شماره: ۷۷۱۸۸۷
(۴) العروة الوثقی، ج۳، کتاب الصوم، فصل فی کفارة الصوم، ص ۵۹، قبل از م ۱ / تحریرالوسیله، ج ۱، کتاب الصوم، القول فیما یترتب علی الافطار، ص۵۲۶، م ۱ / تحریرالمسائل  مقام معظم رهبری، الفصل الرابع: کتاب الصوم، کفارة الافطار العمدی فی شهر رمضان المبارک، ص ۲۹۱، م ۹۹۹ / وسیلة النجاة آیت‌الله بهجت، ج ۱، کتاب الصوم، الفصل الثالث: کفارة الصوم، ص ۳۱۱، م ۱۱۱۷ / منهاج الصالحین آیات عظام خویی و وحید خراسانی، ج ۲، کتاب الصوم، الفصل الثالث: کفارة الصوم، ص ۳۰۰، قبل از م ۱۰۰۷ / منهاج الصالحین آیت‌الله سیستانی، ج ۱، کتاب الصوم، الفصل الثالث: کفارة الصوم، ص ۳۰۵، قبل از م ۱۰۱۷ / المسائل الشرعیة، موارد الوجوب القضاء و الکفارة، ص ۳۶۱، م ۱۶۶۶ / هدایة العباد آیت‌الله صافی گلپایگانی، کتاب الصوم، ما یترتب علی الافطار، ص ۲۲۴، م ۱۳۱۸ / الاحکام الواضحه آیت‌الله فاضل لنکرانی، کتاب الصوم، الفصل الثالث: کفارة الصوم، ص ۲۵۶، قبل از م ۱۰۴۷ / توضیح‌المسائل مراجع، ج۱، ص ۹۲۶، م ۱۶۵۸ / توضیح‌المسائل جامع، ج ۱، ص ۵۶۸، م ۲۰۴۴ / رساله آموزشی مقام معظم رهبری، فصل ۴: روزه، درس ۶۲: روزه (۵): کفاره افطار عمدی روزه ماه مبارک رمضان، ص ۲۶۱، مورد ۸، م ۱ / آموزش مصور احکام، ص۳۷۶ / استفتا جدید از مقام معظم رهبری، باب روزه، س ۵۳ / احکام و استفتائات آیت‌الله شبیری زنجانی، ص ۱۲۱، س ۱۹۳ / احکام روزه، ویژه استادان پاسخگویی به سؤالات شرعی (رهیافت ۶)، ص ۱۷۸ و ۱۸۰
(۵) عروةالوثقی، ج ۳، کتاب الصوم، فصل فیما یجب الامساک عنه فی الصوم من المفطرات، ص ۳۵ و ۳۶، السادس (بعد از م ۲۹) / تحریرالوسیله، ج ۱، کتاب الصوم، القول فیما یجب الامساک عنه، ص ۵۲۰، الثامن (بعد از م ۱۵) / وسیلة النجاة آیت‌الله بهجت، ج ۱، کتاب الصوم، الفصل الثانی: مایجب الامساک عنه، ص ۳۰۷، الثامن، م ۱۱۰۴ / المسائل الشرعیة آیت‌الله شبیری زنجانی، المفطرات، ص ۳۵۱، م ۱۶۱۴ / الاحکام الواضحه آیت‌الله فاضل لنکرانی، کتاب الصوم، الفصل الثانی: المفطرات، ص ۲۵۱، السادس (بعد از م ۱۰۲۴) / توضیح‌المسائل مراجع، ج ۱، ص ۹۰۳، م ۱۶۰۵ / توضیح‌المسائل جامع، ج ۱، ص ۵۵۴، م ۱۹۸۵ / آموزش مصور احکام مقام معظم رهبری، فصل روزه، ص ۳۶۵ / استفتائات آیت‌الله بهجت، ج ۲، ص ۳۴۵، س ۲۸۰۲ / احکام و استفتائات روزه آیت‌الله شبیری زنجانی، ص ۸۰، س ۹۷ / مجمع المسائل، ج ۱، ص ۲۶۵، س ۱۱ / جامع المسائل آیت‌الله فاضل لنکرانی، ج ۱، ص ۱۴۹، س ۵۵۱ / سایت استان‌ها، ویژه نمایندگان مقام معظم رهبری، بخش سؤالات نمایندگی‌ها، شماره استفتا: ۷۷۱۹۳۱ و استفتا شماره: ۴۵۳۱۴۴ / سایت کلیشه (سایت اختصاصی آیت‌الله سیستانی)، ویژه نمایندگان معظم له، بخش “کلیشه” و بخش “استفتائات نجف”، با استفاده از س ۱۶۰۹۱ و ۱۶۰۹۵ / احکام روزه، ویژه استادان پاسخگویی به سؤالات شرعی (رهیافت ۶)، ص ۱۳۰ / موسوعه فقهی تحقیقات و استفتائات واحد پاسخ به سؤالات جامعه الزهرا (سلام‌الله‌علیها)، قم، مجموعه احکام ۳، قسمت روزه، ص ۷۱ تا ۷۳ / استفتا مکتوب از مراجع معظم تقلید.
(۶) صراط النجاة آیت الله خوئی ، ج ۱، ص ۳۰۵، س ۱۰۵۸ و ۱۰۵۹ / استفتائات امام خمینی، ج ۱، ص ۳۰۶، با استفاده از س ۶ و س ۷ / اجوبة الاستفتائات مقام معظم رهبری، ص ۱۷۰، س ۷۶۲ / احکام روزه ” احکام موضوعی (۱) ” مقام معظم رهبری، ص ۷۶، س ۱۸۶ / استفتائات آیت‌الله اراکی، ص ۴۹، س ۳، مفطرات روزه / استفتائات آیت‌الله بهجت، ج ۲، ص ۳۶۵، س ۲۸۸۰ / استفتائات جدید آیت‌الله تبریزی، ج ۱، ص ۱۴۸، س ۷۱۱ / استفتائات آیت‌الله خوئی، ص ۱۰۹، س ۳۵۸ / توضیح‌المسائل جامع، ج ۱، ص ۵۵۵، م ۱۹۸۹ / جامع المسائل آیت‌الله فاضل لنکرانی، ج ۱، ص ۱۴۷و ۱۴۸، س ۵۵۰ و ۵۵۲ / مجمع المسائل آیت‌الله گلپایگانی، ج ۴، ص ۱۶۴، س ۴۶۸ / استفتائات جدید آیت‌الله مکارم شیرازی، ج ۱، ص ۹۳، س ۲۸۵ / هزار و یک مسئله فقهی آیت‌الله نوری همدانی، ج ۱، ص ۶۰، س ۲۱۲ / همان، ج ۲، ص ۷۶، س ۲۵۰ / سایت آیت‌الله شبیری زنجانی / احکام روزه، ویژه استادان پاسخگویی به سؤالات شرعی (رهیافت ۶)، ص ۱۳۱ / موسوعه فقهی تحقیقات و استفتائات واحد پاسخ به سؤالات جامعه الزهرا (سلام‌الله‌علیها)، قم، مجموعه احکام ۳، قسمت روزه، ص ۷۰ / استفتا مکتوب و شفاهی از مراجع معظم تقلید.
(۷) مرآة الکمال، ج ۱، ص ۵۲۹ و ۵۳۰ / همان، ج ۲، ص ۵۳ و ۵۴ / عروةالوثقی، ج ۲، ص ۳۴، فصل ۵، السادس مما یکره للصائم / تحریرالوسیله، ج ۱، ص ۲۶۳، م ۱ / هدایةالعباد آیت‌الله صافی گلپایگانی، م ۱۳۱۴ / هدایةالعباد آیت‌الله گلپایگانی، م ۱۳1۵ / توضیح‌المسائل مراجع، ج ۱، ص ۹۲۵، م 1۶۵۷ / احکام روزه “احکام موضوعی (۱) ” مقام معظم رهبری، ص ۶۹، س ۱۷۲ / استفتائات آیت‌الله بهجت، ج ۲، س ۲۹۴۱ / استفتائات جدید آیت‌الله تبریزی، ج ۱، س ۶۸۹ / توضیح‌المسائل جامع، ج ۱،ص ۵۶۴، م ۲۰۳۲ / جامع المسائل آیت‌الله فاضل لنکرانی، ج ۳، س ۶۳۵ / مجمع المسائل آیت‌الله گلپایگانی، ج ۱، ص ۲۸۶، س ۱۰۳ / سایت آیت‌الله سیستانی و رهبر معظم انقلاب / احکام روزه، ویژه استادان پاسخگویی به سؤالات شرعی (رهیافت ۶)، ص۱۳۱.
(۸) بحارالانوار، ج ۹۶، ص۲۹۰.
(۹) میزان‌الحکمه، فصل طیب، ح ۱۱۳۲۷.
(۱۰) بحارالانوار، ج۹۶، ص ۲۸۹، ح ۲.
خواندن  احکام تفصیلی کفارات - مطابق با فتاوی حضرت آیت الله العظمی سیستانی [کفارات]

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

دکمه بازگشت به بالا