ورود میهمان قبل و بعد اذان، با بیتوته و بدون بیتوته در شب عید فطر [زکات فطره (فطریه)]
سؤال اجمالی:
فطریه میهمانی که شب آخر ماه مبارک رمضان بر صاحب خانه وارد می شود، آیا بر عهده میزبان است؟
جواب:
۳ صورت دارد:
۱) اگر مهمان قبل از غروب آفتاب وارد خانه میزبان شود:
امام خمینی، مقام معظم رهبری، آیات عظام تبریزی، خویی، سیستانی، فاضل لنکرانی، مکارم شیرازی، وحید خراسانی:
بر عهده خود میهمان می باشد.
آیات عظام: اراکی، بهجت، صافی گلپایگانی، مرحوم گلپایگانی، نوری همدانی:
برعهده میزبان است. (البته آیات عظام: صافی گلپایگانی، مرحوم گلپایگانی، ملاک را قبل از اذان مغرب میدانند نه غروب آفتاب.)
۲) اگر مهمان قبل از غروب آفتاب وارد خانه میزبان شود و شب هم بیتوته کند:
امام خمینی، مقام معظم رهبری، آیات عظام اراکی، بهجت، تبریزی، خویی، سیستانی، فاضل لنکرانی، مکارم شیرازی، نوری همدانی، وحید خراسانی:
بر عهده ی خود میهمان است.
مقام معظم رهبری:
۲ الی ۳ شب کافی است و اگر فقط یک شب بماند، بر عهده خود میهمان می باشد.
آیت الله مکارم شیرازی:
یک شب کافی نیست (و بر عهده ی میهمان می باشد) ، بلکه ۴ یا ۵ شب باید باشد (که به عهده ی میزبان بیاید).
۳) اگر مهمان بعد از افطار (مغرب) وارد خانه میزبان شود و شب هم بیتوته کند:
معروف مراجع معظم تقلید:
بر عهده ی خود میهمان می باشد.
آیات عظام تبریزی، خویی، سیستانی:
بنابر احتیاط واجب احتیاط کند(یعنی بنابر احتیاط واجب هم خودش بپردازد و هم میزبان).
سؤال تفصیلی:
فطریه میهمانی که قبل از غروب شب آخر ماه مبارک رمضان بر صاحب خانه وارد می شود، در موارد ذیل بر عهده چه کسی است؟
الف) با رضایت صاحب خانه ب) بدون رضایت صاحب خانه
امام خمینی (ره):
الف) اگر نانخور محسوب شود زکات فطره بر صاحب خانه واجب است حتی اگر چیزی نخورد. ب) اگر مدّتی نزد او می ماند بر صاحب خانه واجب است.
مقام معظم رهبری حضرت آیت الله خامنه ای (دام ظله):
الف و ب) بسمه تعالی. فطریه مهمان یکشبه بر میزبان نیست، در وجوب فطریه میهمانی که پیش از غروب آفتاب بر میزبان وارد میشود، شرط است که جزء افراد نانخور تحت عنوان عائله میزبان محسوب باشد مانند خدمتکار یا بعض افراد فامیلی که هر از چند گاه چند روزی در منزل شخص بسر میبرند.
آیت الله بهجت (ره):
الف) فطره اش بر میزبان واجب است به شرط آن که برای خوردن غذا به منزل او آمدّه باشد هر چند بعداً مانعی پیش آید، که نتواند بعداً غذا صرف کند. ب) بسمه تعالی: فطریه به شرط این است که برای خوردن غذا به آنجا بیاید و اگر صاحب خانه راضی نباشد، به او غذا نمی دهد.
آیت الله تبریزی (ره):
الف) مهمان اگر نانخور محسوب می شود و یا در صورتی که شب را می ماند زکات فطره او بر عهده صاحب خانه است ولو چیزی نخورد و اگر نان خور او نباشد و فقط برای صرف افطار آمدّه باشد و شب را در آنجا نمی ماند زکات فطره او بر عهده صاحب خانه نیست. ب) وجوب فطره میهمانی که مدّتی نزد صاحب خانه می ماند محل اشکال است اگر چه احتیاط واجب دادن فطره او می باشد.
آیت الله خویی (ره):
الف) مهمان اگر نانخور محسوب می شود و شب عید را نزد او بماند اگر چه غذا نخورد فطره اش بر صاحب خانه واجب است ولی اگر شخص را برای افطار شب عید دعوت کند نان خور محسوب نمی شود و فطره اش واجب نیست. ب) واجب بودن فطره میهمانی که بدون رضایت صاحب خانه وارد می شود و مدّتی نزد او می ماند محل اشکال است بلکه اظهر عدم وجوب است اگر چه بهتر دادن است.
آیت الله سیستانی (دام ظله) :
الف) فطره میهمانی که شب عید نزد او مانده بر صاحب خانه واجب است هر چند چیزی نخورد. ب)بسمه تعالی. اگر نان خوار صاحب خانه محسوب می شود- هرچند بدون رضایت وی آمدّه- کفاره اش (فطریه صحیح است. )بر صاحب خانه است.
آیت الله شبیری زنجانی (دام ظله):
الف) اگر بنا دارد مدّت طولانی مهمان بوده به گونه ای که «نان خور» بدون هیچ قیدی به شمار می آید، زکات فطره وی واجب است. و اگر فقط شب عید را مهمان است زکات فطره وی واجب نیست. ب) اگر مدّتی نزد او (صاحب خانه) بماند به گونه ای که نان خور او حساب گردد، بنابر احتیاط واجب زکات فطره بر صاحب خانه لازم است.
آیت الله صافی گلپایگانی (ره):
الف) در صورتی که بگویند امشب نان او را داده، فطره او بر صاحب خانه واجب است هر چند نان خور او محسوب نشود. و همچنین کسی که نان خور او محسوب شود ولو در آن شب چیزی نخورد. ب) اگر مدّتی نزد او می ماند بنا بر احتیاط، واجب است.
آیت الله فاضل لنکرانی (ره):
الف) مهمان اگر نان خور حساب شود بر صاحب خانه واجب است لکن به مجرد صرف یک افطاری فطره مهمان بر صاحب خانه واجب نیست. ب) در صورتی که نان خور او محسوب شود و مدّتی نزد او می ماند بنابر احتیاط واجب زکات فطره او بر صاحب خانه است.
آیت الله گلپایگانی (ره):
الف) در صورتی که بگویند امشب نان او را داده، فطره او بر صاحب خانه واجب است هر چند نان خور او محسوب نشود. و همچنین کسی که نان خور او محسوب شود ولو در آن شب چیزی نخورد. ب) اگر مدّتی نزد او می ماند بنا بر احتیاط، واجب است.
آیت الله مکارم شیرازی (دام ظله):
الف) فطره میهمانی که نان خور محسوب می شود (یعنی تصمیم دارد مدّتی نزد او بماند) بر صاحب خانه واجب است اما اگر فقط شب عید دعوت شده فطره او بر میزبان واجب نیست. ب) بنابر احتیاط واجب اگر نان خور محسوب شود صاحب خانه باید فطره او را بدهد.
آیت الله نوری همدانی (دام ظله):
الف) مهمان اگر نان خور او حساب شود، ( و لو یک وعده باشد)فطره اش بر صاحب خانه واجب است. ب) اگر نان خور او محسوب می شود، بر صاحب خانه واجب است.
آیت الله وحید خراسانی (دام ظله):
الف) اگر در وقت وجوب زکات فطره نان خور او حساب می شود بر صاحب خانه واجب است. ب) اگر مدّتی نزد او می ماند بنا بر احتیاط واجب فطره هم بر مهمان است هم بر صاحب خانه. (۱)
برای اطلاع از احکام تفصیلی زکات فطره مهمان و ملحقات به آن همراه با اختلاف فتاوی اینجا را کلیک نمایید.
برای اطلاع از احکام تفصیلی آیت الله سیستانی پیرامون احکام زکات فطره (فطریه) اینجا را کلیک نمایید.
برای اطلاع از استفتائات آیت الله سیستانی پیرامون احکام زکات فطره (فطریه) اینجا را کلیک نمایید.
