لیله الرغائب در سالهایی که جمعه اول ماه است
پرسش:
در کتب ادعیه مانند مفاتیحالجنان، نسبت به اعمال ماه رجب اینگونه آمده است:
(لیله الرغائب به نخستین شب جمعه ماه رجب گفته میشود. وازاعمال این شب این است که روز پنجشنبه اول ماه رجب روزه گرفته شود و چون شب جمعه شد مابین نماز مغرب و عشا دوازده رکعت نماز اقامه شود)
با توجه به اینکه در بعضی از سالها ممکن است روز اول ماه جمعه باشد، کیفیت انجام اعمال لیله الرغائب چگونه است؟
پاسخ:
مقام معظم رهبری حضرت آیتاللهالعظمی خامنهای [۱]، حضرت آیتاللهالعظمی سیستانی (حفظهم الله تعالی):
در فرض سؤال که هفتهی آیندهاش اولین پنجشنبه ماه رجب میباشد، اعمال لیله الرغائب، به نیت رجاء در شب جمعه آینده انجام شود[۲].
آیتاللهالعظمی شبیری زنجانی (حفظه الله تعالی):
انجام اعمال آن در پنجشنبه و شب جمعه بعدی به امید ثواب الهی مانعی ندارد[۳].
آیتاللهالعظمی مکارم شیرازی (حفظه الله تعالی):
در این فرض، شب جمعه هفته بعد لیله الرغائب است[۴].
مرحوم میرزا جواد آقا ملکی تبریزی (استاد مرحوم امام):
چنانچه شب اول ماه مصادف با شب جمعه بود سزاوار است عمل لیله الرغائب را نیز انجام دهد…
در اینجا این سؤال پیش میآید که ظاهر روایت این است که لیله الرغائب اولین شب جمعه ماه رجب است و اگر اعمالی که در این روایت ذکر شده از اعمال این شب بوده و شب جمعه اول ماه مصادف با اول ماه شد، چگونه میتوان این عمل را به جا آورد؟ زیرا در این صورت پنجشنبه قبل از جمعه اول جزء ماه رجب نیست.
جواب این است که اگر بخواهیم بهظاهر روایت عمل کنیم باید بگوییم این اعمال در صورتی است که شب اول ماه شب جمعه نباشد، و اگر شب جمعه بود، شب جمعه دوم این اعمال انجام شود گرچه لیله الرغائب نباشد، چون در روایت تصریح نشده که این اعمال حتماً باید در لیله الرغائب باشد[۵].
در نتیجه:
اولاً: این حدیث ضعف سندی دارد، (همچنین شبهه ارسال سند دارد) از رواه شیعه هم نیست. ولی عمل به آن رجاءً و به امید ثواب مانعی ندارد، و حسب روایات معتبره (من بلغ) عامل به آن به ثواب مذکور در روایت نائل میگردد، إن شاء الله.
برای اطلاع در این زمینه اینجا را کلیک نمایید.
ثانیاً: آنچه از حدیث لیله الرغائب استظهار میشود این است که لیله الرغائب اولین شب جمعه ماه رجب است، و چنانچه شب اول ماه رجب، مصادف با شب جمعه گردد، همان شب لیله الرغائب است، نه شب جمعه هفته آینده.
و عمل ذکر شده در ضمن حدیث (روزه روز پنجشنبه و دوازده رکعت نماز شب جمعه) عمل مستقلّی است، و در مواردی که شب اول ماه رجب، مصادف با شب جمعه گردد، انجام این اعمال موکول به هفته بعد میگردد.
البته مطلب مذکور قطعی نیست و قول دیگری نیز مطرح است که در این فرض، لیله الرغائب شب جمعه هفته بعد خواهد بود.
