فقیه عالیقدر حضرت آیتالله سیّدمحمود الحسینی الحسنی المرعشی النجفی
ایشان تحصیلات حوزوی خود را با فراگیری دروس مقدّماتی و سطح نزد استادان برجستهای چون حضرات آیات فاضل لنکرانی، سیّدمهدی لاجوردی، ابوطالب تجلیل تبریزی، محمّدصادق نصیری سرابی، محمّدتقی ستوده و سیّداحمد ورامینی آغاز کرد و سپس در درس خارج فقه پدرش، آیتاللهالعظمیٰ مرعشی نجفی، شرکت نمود که این حضور تا پایان عمر ایشان تداوم یافت. وی همزمان با تحصیل علوم دینی، به دلیل علاقهی وافر به علوم رجال، انساب، کتابشناسی و نسخهشناسی، به مطالعهی گستردهی کتب و رسائل قدما و متأخران در این حوزهها پرداخت. ایشان افزون بر تحصیلات حوزوی در سطح خارج فقه و اصول، موفق به اخذ دکترای نسخهشناسی مخطوطات اسلامی شد و همچنین تحصیلات خود را در رشتهی جامعهشناسی ابتدا در دانشگاه تهران و سپس در دانشگاه لندن ادامه داد و سرانجام در سال ۱۹۸۵م مدرک دکترای جامعهشناسی را از این دانشگاه دریافت نمود. از جمله افتخارات علمی و فرهنگی وی میتوان به دریافت دکترای افتخاری از فرهنگستان علوم جمهوری آذربایجان، برگزیدگی در جایزههای کتاب سال جمهوری اسلامی، کتاب سال ولایت، کتاب سال حوزه، انتخاب بهعنوان کتابشناس و نسخهشناس نمونه از سوی نهاد کتابخانههای عمومی کشور، تقدیر در آیین ملی «چله عشق» توسط کتابخانه ملّی ایران، و نیز برگزیدگی بهعنوان کتابشناس و نسخهشناس از سوی دانشکدهی ادبیات دانشگاه تهران اشاره کرد. وی همچنین از مرحوم پدر و آیتالله شیخ عبدالنبی اراکی و دیگر مشایخ معاصر، اجازات اجتهاد و روایت دریافت نموده است. مسئولیتهای مهمی همچون مدیریت کتابخانهی آیتاللهالعظمیٰ مرعشی نجفی، تولیت و ریاست این گنجینهی جهانی مخطوطات اسلامی، متولّیبودن مدارس علمی و دفتر معظّمٌله، و نیز عضویت در برنامهی حافظهی جهانی یونسکو را بر عهده داشته است. از تألیفات و تصحیحات وی میتوان به آثاری چون «المسلمات فی الاجازات»، «الاجازه الکبیره و الطریق»، «المحجه الثمره المهجه» و «رسایل مشروطیت یا مجمع اللوائح» اشاره کرد؛ ضمن آنکه تاکنون دهها مقاله نیز از وی منتشر شده است.
—————————————————————————
متن دستنوشتهی معظّمٌله
باسمهتعالی
الحمدلله علی نواله و الصلوه والسّلام علی سیّدنا محمد و آله الطّاهرین. و بعد:
اینجانب که از نزدیک با حضرت آیه الله آقای حاج سیّدمجتبی خامنهای آشنایی دارم، ایشان را مجتهدی مسلّم [میدانم] که مردم میتوانند از ایشان تقلید کنند. همچنین … تبحّر مسائل علمی که در دروس خودشان تمام اقوال مذاهب دیگر را بیان داشته و در نهایت نظر خودشان را ارائه مینمودند. حقیر در یک مناسبتی که حضورشان بودم ایشان را بسیار سلیم النفس، باهوش و سیاستمدار و در رأس همه، شخصیت علمی معظّمٌ له است که همگان بر این نظر موافقاند. برخی از تلامذه ی ایشان که در دروسشان شرکت میکردند اظهار میدارند ما در حوزههای علمی شیعه چنین فردی که از هر حیث موردتأیید همگان میباشند، یا وجود ندارند و اگر وجود داشته باشد، اندک میباشند. بحمدالله بعد از شهادت والدشان حضرت آیه الله العظمی خامنهای تغمدّه الله بغفرانه، جدّاً فرزند برومندِ آن بزرگوار آنچنان لیاقت دارند که به تمام مسائل مطروحه احاطه کامل دارند؛ بهویژه آنکه زیر نظر پدر عظیم الشأن خود بالیده اند. در پایان از درگاه ربوبی مسئلت مینمایم تا این نظام اسلامی را حفظ فرماید و خداوند سبحان سران آمریکای جنایتکار و اسرائیل منحوس را از روی این کرهٔ خاکی محو و نابود فرماید. والسلام خیر ختام.
قم المقدّسه حرم الائمۀ الاطهار (ع) و عُشُّ آلِ محمّد ص.
سیّد محمود الحسینی الحسنیِ المرعشیِ النَّجفی
۱۵ رمضان ۱۴۴۷
