مدت شیر دادن به طفل از نظر مراجع معظم تقلید &#۸۲۲۱; به مناسبت ۱ اوت ، روز جهانی شیر مادر &#۸۲۲۰;

وَالْوَالِدَاتُ یُرْضِعْنَ أَوْلَادَهُنَّ حَوْلَیْنِ کَامِلَیْنِ لِمَنْ أَرَادَ أَنْ یُتِمَّ الرَّضَاعَهَ ^(۱)

مادران، فرزندان خود را دو سال تمام، شیر می‌دهند. (این) برای کسی است که بخواهد دوران شیرخوارگی را تکمیل کند.

در روایتی از امام صادق علیه السلام نقل شده است:

الرَّضَاعُ وَاحِدٌ وَ عِشْرُونَ شَهْراً فَمَا نَقَصَ فَهُوَ جَوْرٌ عَلَى الصَّبِیِّ ^(۲)

مدّت شیردادن ۲۱ ماه است، پس آنچه کم شود، ظلم بر کودک است.

مدّت شیردادن طفل:

الف. کمتر از ۲ سال قمری:

امام خمینی، مقام معظم رهبری:

کمال شیر دادن دو سال قمری کامل (بیست و چهار ماه) است‌ و جایز است که از این تا سه ماه کمتر باشد، به اینکه بر بیست و یک ماه از شیر گرفته شود. و جایز نیست که در صورت امکان و بدون ضرورت از این کمتر باشد. و فرقی بین دختر و پسر نیست. (یعنی ۲۱ ماه واجب است شیر دهد مگر امکان نباشد مثلا شیر مادر خشک شده و دایه ای وجود ندارد.)

آیت الله العظمی شبیری زنجانی:

در صورت امکان باید بچه را بیست و یک ماه تمام شیر بدهند و مستحبّ است او را به مقدار کامل؛ یعنی بیست و چهار ماه تمام، شیر بدهند و زودتر از آن او را از شیر نگیرند. بلی، چنانچه پدر و مادر کودک این امر را صلاح دانسته و به آن راضی باشند، می‌توانند قبل از بیست و چهار ماه بلکه قبل از بیست و یک ماه کودک را از شیر بگیرند؛ هر چند صورت اخیر خلاف احتیاط استحبابی است.

آیت الله العظمی سیستانی:

بهتر است مدّت شیر دادن نوزاد ــ توسط مادر یا دایۀ دیگر ــ بیست و یک ماه قمری باشد.

آیت الله العظمی مکارم شیرازی:

مستحب است درصورتی که ممکن باشد بچه را دو سال تمام شیر بدهند. البته اگر کمتر از این مقدار نیز شیر بدهند شرعاً مانعی ندارد.

آیت الله العظمی وحید خراسانی:

بنابر احتیاط واجب طفل را کمتر از ۲۱ ماه قمری شیر ندهند.

ب. بیشتر از ۲ سال قمری:

مقام معظم رهبری:

شیردادن فرزند بعد از دو سال ــ بر اساس ماه های قمری ــ از زمان تولد، مکروه است.

آیت الله العظمی سیستانی:

شایسته نیست طفل بیش از دو سال قمری شیر داده شود؛ البتّه، اگر حفظ سلامتی بچّه منحصر باشد به اینکه مادرش یا دایۀ دیگری او را شیر دهد، نباید نوزاد را از شیر گرفت.

ب. از حیث کثرت:

آیت الله العظمی شبیری زنجانی:

بنا بر احتیاط کودک را بیش از دو سال شیر ندهند و شیری که بعد از آن داده می‌شود، باعث حرمت ابدی نبوده و به خاطر آن مادر حقّ مزد گرفتن ندارد.

آیت الله العظمی مکارم شیرازی:

مستحب است درصورتی که ممکن باشد بچه را دو سال تمام شیر بدهند. البته اگر بیشتر از این مقدار نیز شیر بدهند شرعاً مانعی ندارد. ^(۳)

منابع:

(۱) سوره بقره، آیه ی ۲۳۳

(۲) الکافی، ج‏۶، ص۴۰، ح۳ / وسائل الشیعه، ج۲۱، ص۴۵۵، ح۲۷۵۶۷

(۳) تحریر الوسیله، ج ۳، ص ۵۵۶، م۱۵ / منهاج الصالحین آیت الله سیستانی، ج۳، احکام الولاده، ص۱۲۰، م۴۰۰ / المسائل الشرعیه، ص ۵۷۰، م ۲۵۰۰ / منهاج الصالحین آیت الله العظمی وحید خراسانی، ج۳، ص۳۲۳، م۱۳۸۷ / توضیح المسائل مراجع، ج ۲، ص ۵۱۲ م ۲۴۹۱ / توضیح المسائل جامع، ج۴، ص۱۸۰، م۳۹۰ / توضیح المسائل آیت الله شبیری زنجانی، ص۵۳۹، م۲۵۰۰ / احکام خانواده آیت الله مکارم شیرازی، ص ۳۶۳ و ۳۶۴ س ۸۳۷ و ۸۳۸ / استفتائات جدید آیت الله مکارم شیرازی، ج۲، ص۳۵۸، س۱۰۶۲ / مرکز پاسخگویی به سؤالات دفتر آیت الله العظمی مکارم شیرازی، کد رهگیری: ۱۴۰۲۰۵۰۶۰۰۱۱ / استفتاء از مقام معظم رهبری، سؤالات شماره: ۷۵۹۹۵۸ و ۶۲۲۷۹۵ و ۱۰۰۳۱۱۲ و ۶۴۳۱۹۹.