جنس و نوع کفاره / دادن طعام دیگر به جای گندم و جو
جنس و نوع کفارات
مطابق با فتاوای مراجع معظم تقلید شیعه
پرسش:
آیا برای کفّاره روزه می توان غیر از مواردی که در توضیح المسائل ذکر شده (گندم، جو…) خوراکی دیگری که عنوان طعام داشته باشد مانند لوبیا، گوشت و غیره پرداخت نمود؟
امام خمینی (رحمه الله علیه):
در تحویل دادن و تسلیم، هرچه آن را طعام می نامند و برای غالب مردم غذا باشد از پختنی ها و انواع و اقسام غذاهایی که درست می کنند، و از نان، هر جنسی که بین آنها متعارف است که با آن نان می پزند از گندم یا جو یا ذرت یا ارزن و…، کافی است؛ چه خام باشد و چه پخته شده باشد.
مقام معظم رهبری حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (دام ظلّه العالی):
خوراکی هایی که عنوان طعام دارد و مانند گندم، جو، برنج، کشمش، خرما، نان، و ماکارونی منعی ندارد؛ ولی خوراکی هایی مانند گوشت کفایت نمی کند.
آیت الله بهجت (رحمه الله علیه):
هرچه مصداق طعام باشد، کفایت می کند.
آیت الله تبریزی (رحمه الله علیه):
هرچه به آن طعام گفته شود کفایت می کند، چه نان و چه غیر نان، ولی احتیاط در ترک گوشت خام است؛ و اگر می خواهد از نان بدهد باید به اندازه ای بدهد که مقدار گندم آن یک مدّ (۷۵۰ گرم) باشد.
آیت الله سیستانی (دام ظلّه العالی):
باید براى هر روز ۷۵۰ گرم غذا مانند نان یا برنج یا ماکارونى یا آرد یا عدس و امثال آن بخرید و به یک فقیر بدهید. و پرداخت لوبیا، گوشت و… که در سؤال ذکر نموده اید هم جایز است.
آیت الله شبیری زنجانی (دام ظلّه العالی):
دادن مواد خوراکی از هرچیزی که معمولاً بالفعل یا بعد از طبخ، سیر کننده باشد مجزی است؛ لذا می توان آش یا نان و پنیر و سبزی یا ماکارونی یا برنج؛ ولو خام یا… پرداخت کرد؛ هرچند احتیاط مستحب آن است که تنها گندم یا آرد گندم داده شود.
شایان ذکر است به هر فقیر باید یک مد طعام داده شود که یک مدّ، به حساب گندم، حدود ۹۰۰ گرم می شود.
آیت الله صافی گلپایگانی (رحمه الله علیه):
لوبیا و گوشت و امثال این ها خورشت محسوب می شود بنابر این اگر بخواهد در کفّاره تسلیم را اختیار کند (نه اشباع) احتیاط این است گندم یا جو یا آرد و یا خرما باشد.
آیت الله فاضل لنکرانی (رحمه الله علیه):
بلی. اما باید،۷۵۰ گرم لوبیا، گوشت یا… پرداخت کرد. ولی بهتر است گندم یا برنج داده شود.
آیت الله مکارم شیرازی (دام ظلّه العالی):
جایز نیست و در حال حاضر که جو خوراک عمومی نیست اشکال دارد.
هم چنان گوشت به تنهایی اشکال دارد.روزه
آیت الله نوری همدانی (دام ظلّه العالی):
بلی هر خوراکی معمول را به قیمت گندم یا جو می توان حساب کرد و ادا کرد. [۱]
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
[۱] تحریر الوسیله، ج۳، کتاب الکفارات، القول فی احکام الکفارات، ص۲۲۶، م۱۳ / منهاج الصالحین، ج۳، کتاب الکفارات، الفصل الثانی: فی احکام الکفارات، ص۲۵۰، م۷۶۸ / احکام روزه مقام معظم رهبری (احکام موضوعی ۱) ، ص۱۳۴، س۳۷۵ / استفتائات جدید آیت الله تبریزی، ج۱، ص۱۳۹، س۶۶۴ / احکام و استفتائات روزه آیت الله شبیری زنجانی، ص۱۴۶ و ۱۴۷، س۲۴۷ تا ۲۵۱ / استفتائات آیت الله مکارم شیرازی، ج۲، ص۱۵۱، س۴۳۵ / سایت استانها، ویژه نمایندگان مقام معظم رهبری، بخش سؤالات نمایندگی ها ، شماره استفتاء: ۷۶۷۰۴۵ / سایت کلیشه (سایت اختصاصی آیت الله سیستانی)، ویژه نمایندگان معظم له، بخش “کلیشه” و “من السید المهری” / احکام روزه، ویژه استادان پاسخگویی به سؤالات شرعی (رهیافت ۶)، ص۱۹۴ و ۱۹۵ / موسوعه فقهی تحقیقات و استفتائات واحد پاسخ به سؤالات جامعه الزهرا (سلام الله علیها)، قم، مجموعه احکام ۳، قسمت روزه، ص۱۱۴ / استفتاء مکتوب از مراجع معظم تقلید /
