تجافی در رکعت دوم و رکعت آخر امام (نماز جماعت)

پرسش:

سلام

وقتی به نماز جماعت دیر می‌رسیم حالت تجافی واجب است یا می‌شود امام تشهد آخر را بخواند وما بلافاصله بلند شویم و تسبیحات اربعه را بگوییم؟

نام مرجع تقلید:

آیت الله سیستانی (حفظه الله تعالی)

پاسخ:

با عرض سلام و ادب؛

اگر مأموم در رکعت دومِ امام اقتدا کند، لازم نیست حمدوسوره را بخواند؛ ولی مستحب است قنوت و تشهّد را با امام ‏بخواند و احتیاط واجب آن است که موقعِ نشستن برای تشهّد، تجافی بنشیند (۱) هرچند نخواهد در حال تجافی تشهّد را بخواند و اگر تجافی را عمداً ترک کند صحّت جماعتش محلّ اشکال است؛ ولی اصل نماز صحیح است مگر آنکه به وظیفه فرادا عمل‌نکرده باشد. امّا ترک تجافی جهلاً یا سهواً مضرّ به صحّت جماعت نیست و اما در فرض سؤال شما که تشهد رکعت آخر امام را فرمودید؛ به‌طورکلی کسی که یک رکعت از امام عقب‌مانده بهتر آن است که وقتی امام جماعت تشهّد رکعت آخر را می‏خواند، به حالت تجافی بنشیند و صبر کند تا امام سلام نماز را بگوید و بعد برخیزد و اگر در همان جا بخواهد قصد فرادا نماید مانعی ندارد و نماز را فرادا ادامه می‌دهد. (۲)

منابع:

(۱) یعنی انگشتان دست و سینه پا را به زمین بگذارد و زانوها را از زمین کمی بلند کند.

(۲) توضیح‌المسائل جامع، ج ۱، ص ۴۹۲، م ۱۷۴۷ و ص ۴۹۴، م ۱۷۵۵ ـ  منهاج الصالحین، ج ۱، ص ۲۵۲، م ۸۲۳  ـ  العروه الوثقی، ج ۲، ص ۳۶۵، م ۱۹