قراردادن اعضاء هفتگانه در سجود نماز مستحبی _ نشسته خواندن نماز مستحبی و احکام دیگر آن
پرسش:
با سلام اگر کسی که توان ندارد، نماز مستحبی را نشسته بخواند طوری که برای سجده با یکدست مهر را بردارد بالا بیاورد و بر مهر سجده کند که طبیعتاً سر خیلی کم جلو میآید این نماز صحیح است؟ خصوصاً که یکدست حین سجده بر زمین قرار نمیگیرد؟
نام مرجع تقلید:
آیتاللهالعظمی سیستانی (حفظهالله تعالی)
پاسخ:
با عرض سلام و ادب؛
در مفروض سؤال اگر میتواند بنشیند؛ ولی نمیتواند پیشانی را بر زمین برساند، اگر بتواند بهقدری خم شود که عرفاً سجده بر آن صدق کند، باید به آن مقدار خم شود و مهر یا چیز دیگری را که سجده بر آن صحیح است، روی مکان بلندی گذاشته و پیشانی را بر آن بگذارد؛ ولی باید کف دستها و زانوها و انگشتان پا را در صورت امکان به طور معمول بر زمین بگذارد و اگر عمداً حتی یک عضو (مثلاً یکدست) را بر زمین قرار ندهد، نمازش باطل است و اگر در فرض فوق، مکان بلندی نباشد که مهر یا شیء دیگری که سجده بر آن صحیح است را روی آن قرار دهد و کسی هم نباشد که مثلاً مهر را بلند کند و بگیرد تا آن شخص بر آن سجده نماید، باید مهر یا شیء دیگر را با دست بلند کرده و بر آن سجده نماید. و اما اگر بههیچوجه نمیتواند سجده نماید، یا آنکه میتواند مقداری خم شود، ولی بر آن مقدار، عرفاً سجده صدق نکند، باید برای سجده با سر اشاره کند و اگر نتواند، باید با چشمها اشاره نماید و اگر با چشمها هم نمیتواند اشاره کند، باید در قلب نیّت سجده کند و بنا بر احتیاط لازم، با دست و مانند آن برای سجده اشاره کند و ذکر واجب را بگوید و در مسئله فوق فرقی بین نماز واجب و مستحبی نیست.
شایانذکر است؛ نمازهای مستحبّی، چه نافلههای شبانهروزی و چه غیر آن را میتوان نشسته خواند؛ هرچند بتوان آنها را ایستاده به جا آورد و لازم نیست در این حال، هر دو رکعت را یک رکعت حساب کند و اگر بخواهد هر دو رکعت را یک رکعت حساب کند، بنا بر احتیاط واجب، بار دوّم را به نیّت رجاء انجام دهد؛ مثلاً نافله مغرب را که چهار رکعت با دو سلام است، رجاء چهار رکعت دیگر با دو سلام هم به آن اضافه کند که مجموعاً هشت رکعت میشود.
و اما نمازهای مستحبّی را در حال اضطرار و عدم توانایی، میتوان خوابیده به پهلوی راست یا چپ یا خوابیده به پشت (طبق وظیفه فرد) به جا آورد و در این حال رکوع و سجده با اشاره سر انجام میشود و امّا در حال اختیار، جواز آن محلّ اشکال است؛ ولی انجامش بهعنوان رجاء اشکال ندارد. (۱)
برای اطلاع از احکام تفصیلی نماز مستحبی اینجا را کلیک نمایید.
