حضرت آیت الله سید کاظم حسینی حائری
ایشان از سن هفت سالگی علوم حوزوی مقدماتی و سطح را نزد پدر فراگرفت و در سن هفده سالگی در درس خارج آیت الله العظمی سید محمود شاهرودی حاضر شد و نزدیک به هجده سال از درس فقه و اصول ایشان بهره برد. همچنین حدود چهارده سال در فقه، اصول، فلسفه و اقتصاد از محضر آیت الله العظمی سید محمد باقر صدر استفاده کرد. وی در سال ۱۳۵۳ه.ش از عراق به ایران مهاجرت کرد و تاکنون در حوزه علمیه قم به تدریس خارج فقه و اصول اشتغال دارد. وی همچنین برخی موضوعات همچون «قضاوت»، «ولایت امر در عصر غیبت» و «فقه العقود» را به شیوه تطبیقی (مقارن) میان فقه و علم حقوق تدریس کرده است. ایشان کتاب ها و مقالاتی در زمینه های گوناگون از جمله فقه، اصول، حکومت اسلامی و امامت تألیف نموده است. برخی از آثار او عبارت اند از: «مباحثُ الاصول»، «اساسُ الحکومهِ الإسلامیه»، «ولایهُ الأَمْرِ فی عَصرِ الْغَیبه»، «القضاءُ فِی الْفِقهِ الإسلامی» و «نظرهُ الإسلام إلى الحقوق الزَّوْجِیَّه».
————————————————————————–
بیانیهی معظمٌله
حضرت آیتاللهالعظمی حاج سید کاظم حسینی حائری(حفظهالله) طی بیانیهای در سال ۱۴۴۴ ه.ق مصادف با ۱۴۰۱ ه.ش از مرجعیت کنارهگیری کرده و همهی مردم را ارجاع به تقلید از حضرت آیتاللهالعظمی خامنهای(مدّظلهالعالی) داده و ایشان را اعلم فقهاء زمان ــ حتی اعلم نسبت به خود ــ معرفی کردند.
متن بیانیه بدین شرح است:
بیان سماحه السید الحائری یعلن فیه عدم الاستمرار فی التصدی للمرجعیه بسبب المرض والتقدم فی العمر
بسم الله الرحیم الرّحیم
الحمد لله زنه عرشه ومداد کلماته وما أحصاه کتابه وأحاط به علمه، والحمد لله حمداً یلیق بکرم وجهه وعزّ جلاله. والصلاه والسلام على نبیّ الله الذی أرسله رحمه للعالمین محمّد بن عبد الله وعلى أهل بیته الطاهرین.
قال الله تعالى فی محکم کتابه: ﴿لَا یُکَلِّفُ اللهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَها﴾ سوره البقره: الآیه: ۲۸۶. صدق الله العلیّ العظیم.
لا شکّ فی أنّ من أهمّ المسؤولیات وأعظم الأمانات فی عصر غیبه الإمام الحجّه (عجّل الله تعالى فرجه) تولّی الفقهاء الجامعین للشرائط شؤون الاُمّه وحمایه مصالحها عامّه وخاصّه، من خلال الإفتاء وبیان الأحکام الشرعیّه، وإعطاء الإرشادات والتوجیهات، وکلّ ما من شأنه حفظ کیانها وعزّتها ودرء المخاطر عنها.
وبعدما وفّقنی الله تعالى للتتلمذ على ید اُستاذی آیه الله العظمى السیّد الشهید محمّد باقر الصدر (رضوان الله تعالى علیه) تحمّلت هذه المسؤولیّه وبذلت قصارى جهدی لتحقیق الأهداف التی استشهد من أجلها بحدود استطاعتی، ورعایه العمل الإسلامیّ فی عراق الحسین (علیه السلام) ونصره الإسلام الأصیل، وحمایه المؤمنین وخصوصاً المجتمع العراقیّ من مکائد المستعمرین الأجانب.
ومن الواضح أنّ من ضروریّات القیام بهذه المسؤولیّه العظیمه هو توفّر الصحّه البدنیه والقدره على متابعه شؤون الاُمّه، ولکن الیوم إذ تتداعى صحّتی وقوای البدنیه بسبب المرض والتقدّم بالعمر، صرت أشعر بأنّها تحول بینی وبین أداء الواجبات الملقاه على کاهلی -کما اعتدت على النهوض بها سابقاً- بما لا یحقّق الکمال والرضى، لذا اُعلن عدم الاستمرار فی التصدّی لهذه المسؤولیّه الثقیله والکبیره، وإسقاط جمیع الوکالات والاُذونات الصادره من قبلنا أو من قبل مکاتبنا وعدم استلام أیّه حقوق شرعیّه من قبل وکلائنا وممثّلینا نیابه عنّا اعتباراً من تاریخ إعلاننا هذا.
ولابدّ لیّ من کلمات أخیره اُوصی بها أبنائی المؤمنین:
أوّلاً: على جمیع المؤمنین إطاعه الولیّ قائد الثوره الإسلامیّه سماحه آیه الله العظمى السیّد علیّ الخامنئی (دام ظلّه)، فإنّ سماحته هو الأجدر والأکفأ على قیاده الاُمّه وإداره الصراع مع قوى الظلم والاستکبار فی هذه الظروف التی تکالبت فیها قوى الکفر والشرّ ضدّ الإسلام المحمّدی الأصیل.
ثانیاً: اُوصی أبنائی فی عراقنا الحبیب بما یلی:
أ- الحفاظ على الوحده والانسجام فیما بینهم وعدم التفرقه، وأن لا یفسحوا المجال للاستعمار والصهیونیّه وعملائهم بإشعال نار الفتنه والتناحر بین المؤمنین، وأن یعلموا أنّ عدوّهم المشترک هو أمریکا والصهیونیّه وأذنابهم، فلیکونوا أشدّاء على الکفّار رحماء بینهم.
ب- تحریر العراق من أیّ احتلال أجنبی ومن أیّ تواجد لأیّه قوّه أمنیه أو عسکریّه، وخصوصاً القوّات الأمریکیه التی جثمت على صدر عراقنا الجریح بحجج مختلفه، وعدم السماح ببقائها فی العراق بلد المقدّسات، وإنّ إبقاءهم یعتبر من أکبر المحرّمات عند الله تعالى، کما بیّنا ذلک فی بیانات سابقه.
ج- أدعو المتصدّین للمناصب والمسؤولیّات للقیام بوظائفهم الشرعیّه والتی عاهدوا الشعب على تحقیقها، والابتعاد عن المصالح الشخصیّه والفئویه الضیّقه، التی جرّت الویلات على أبناء الشعب العراقیّ المظلوم. ففی ذلک أمان لهم وعزّه للشعب واستقرار للبلاد.
د- على العلماء وطلبه الحوزه الدینیّه والنخب الثقافیه والکتّاب الواعین والمخلصین العمل على توعیه أبناء الشعب، حتّى یمیّزوا بین العدوّ والصدیق ویدرکوا حقیقه مصالحهم ولکی لا یتمّ استغفالهم والاستخفاف بهم ونزع الطاعه منهم فیما لا یعرفونه ولا ینفعهم، وحتّى یتعرّفوا على مکائد الأعداء ومؤامراتهم فیستأصلونها، أو على الأقل لا یقعون فریسه لأهدافهم المغرضه والضالّه.
ھ- على أبناء الشهیدین الصدرین (قدّس الله سرّهما) أن یعرفوا أنّ حبّ الشهیدین لا یکفی ما لم یقترن الإیمان بنهجهما بالعمل الصالح والاتباع الحقیقیّ لأهدافهما التی ضحّیا بنفسیهما من أجلها، ولا یکفی مجرّد الادعاء أو الانتساب، ومن یسعى لتفریق أبناء الشعب والمذهب باسم الشهیدین الصدرین (رضوان الله تعالى علیهما)، أو یتصدّى للقیاده باسمهما وهو فاقد للاجتهاد أو لباقی الشرائط المشترطه فی القیاده الشرعیّه فهو -فی الحقیقه- لیس صدریّاً مهما ادعى أو انتسب.
و- اُوصی جمیع المؤمنین بحشدنا المقدّس ولابدّ من دعمه وتأییده کقوّه مستقلّه غیر مدمجه فی سائر القوى، فإنّه الحصن الحصین والید الضاربه والقوّه القاهره للمتربّصین بأمن البلاد ومصالح أهلها إلى جانب باقی القوّات المسلّحه العراقیّه، کما بیّنّا ذلک وأکّدناه مراراً.
ز- لابدّ من إبعاد البعثیین المجرمین والمفسدین، والعملاء عن المناصب والمسؤولیات فی البلاد، وعدم تمکینهم بأیّ شکل من الأشکال، فإنّهم لا یریدون الخیر لکم، ولا تهمّهم سوى مصالحهم الحزبیّه وخدمه أسیادهم من المستعمرین والصهاینه وأذنابهم.
﴿رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَا إِنْ نَسِینَا أَوْ أَخْطَأْنَا رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَیْنَا إِصْرًا کَمَا حَمَلْتَهُ عَلَى الَّذِینَ مِنْ قَبْلِنَا رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَهَ لَنَا بِهِ وَاعْفُ عَنَّا وَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا أَنْتَ مَوْلَانَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْکَافِرِینَ﴾. سوره البقره: الآیه: ۲۸۶.
وآخر دعوانا أن الحمد لله ربّ العالمین.
۱ / صفر المظفر / ۱۴۴۴ ھ
کاظم الحسینیّ الحائریّ
ترجمه:
بسم الله الرحیم الرّحیم
با حمد بیکران خداوند متعال و با سلام و صلوات بر محمد مصطفی پیامبر رحمت صلوات الله علیه و آله و اهل بیت پاک آن حضرت. لَا یُکَلِّفُ اللهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَها. خداوند هیچ کس را مگر در حد توانش تکلیف نمی کند.
بدون شک یکی از مسئولیتها و امانت های مهم در زمان غیبت امام عصر علیه السلام این است که فقهای جامع الشرایط امور امت مسلمان را بر عهده گیرند. پس از آنکه خداوند توفیق داد در خدمت آیت الله العظمی سیّد شهید محمّد باقر صدر (رضوان الله تعالی علیه) شاگردی کنم، این مسئولیت را برعهده گرفتم تا در حد توان اهداف آن شهید بزرگوار را در عراق حسینی علیه اسلام محقق سازم و اسلام را یاری دهم و از مومنان و به ویژه از جامعه عراق در برابر مکر استعمارگران بیگانه حمایت کنم.
واضح است که از لوازم عمل به این مسئولیت بزرگ، سلامت جسمی و توان پیگیری مسائل مربوط به امت مسلمان است اما امروزه وضع سلامت من به سبب بیماری و سن بالا مناسب نیست و احساس میکنم که مانع انجام وظایفی شده که بر عهده من است. به همین علت اعلام می کنم که از این به بعد، این مسئولیت را ادامه نمی دهم و همه وکالت ها و اجازه ها از طرف من یا از طرف دفاتر من و نیز حق دریافت هر گونه حقوق شرعی از طرف وکلا و نمایندگان به نیابت از من ساقط است.
و در پایان باید سخنی از باب سفارش به فرزندان مومن خود بگویم؛
یک: بر همه مؤمنان لازم است که از ولیّ، رهبر انقلاب اسلامی، حضرت آیتاللهالعظمی سید علی خامنهای (دامظلّه) اطاعت کنند. حضرت ایشان برای رهبری امت و اداره مبارزه با نیروهای ستمگر و مستکبر در این شرایط، شایستهتر و بایستهترند، شرایطی که نیروهای کفر و شر ضد اسلام محمدی (صلیالله علیه و آله و سلم) اصیل هم قسم شدهاند.
دو: به فرزندانم در عراق عزیز چند سفارش میکنم:
الف- حفظ وحدت و انسجام و اینکه به استعمار و صهیونیسم و مزدورانشان فرصت ندهند که آتش فتنه را شعله ور کنند و بدانند که دشمن مشترک آنان آمریکا، صهیونیسم و دنباله های آن دو هستند.
ب- آزادسازی عراق از هر گونه اشغال بیگانه و از هر نیروی امنیتی یا نظامی بیگانه و به ویژه نیروهای آمریکایی که به بهانه های مختلف روی سینه عراق چنبره زدهاند و اینکه اجازه ندهند در عراق یعنی سرزمین مقدسات، بمانند و اینکه ماندن آنها از بزرگ ترین حرامها نزد خداوند متعال است.
ج- از مسئولان و کسانی که پست هایی را برعهده گرفتهاند، می خواهم که به وظایف شرعی خود عمل کنند و به مردم مظلوم عراق یاری رسانند.
د- بر همه علما و طلاب و نخبه های فرهنگی و نویسندگان است که مردم را آگاه کنند تا دوست را از دشمن بشناسند و منافع واقعی خود را درک کنند.
ه- بر فرزندان دو شهید صدر که رحمت خدا بر آن دو باد، لازم است که بدانند که دوستی آن دو شهید اگر با ایمان به روش آن دو در عمل صالح و با پیروی واقعی از اهداف آن دو همراه نباشد، کفایت نخواهد کرد و بدانند که صرف ادعا یا نسبت خویشاوندی به آن دو شهید کفایت نمیکند و هر کس تلاش کند به نام آن دو شهید بین فرزندان امت و مذهب تفرقه بیندازد یا به نام آن دو رهبری را بر عهده گیرد در حالی که فاقد درجه اجتهاد و دیگر شرایط قید شده در رهبری شرعی است، در واقع صدری نخواهد بود هرچند چنین ادعای کند یا نسبتی داشته باشد.
و- همه مومنان را به الحشد الشعبی مقدس سفارش میکنم و همه باید از آن به عنوان نیرویی مستقل که در دیگر نیروها وارد نشده است، حمایت و آن را تایید کنند زیرا همان گونه که بارها تاکید کرده ام، کنار دیگر نیروهای مسلح عراقی، قلعه محکم و دست توانا برای کسانی است که در پی امنیت و منافع مردم کشور عراقند.
ز- باید بعثی های جنایتکار و فاسد و مزدوران را از مناصب و مسئولیت ها در کشور دور کرد و اینکه به هیچ وجه قدرت در اختیار آنان قرار نگیرد زیرا آنها خیر شما را نمی خواهند و به هیچ چیز جز منافع حزبی و خدمت به اربابان استعمارگر و صهیونیست خود و دنباله های آنها نمی اندیشند. (۱)
——————————————————————————–
به نقل از آیتاللهالعظمی هاشمی شاهرودی (رحمه الله):
حضرات آیات: خزعلی، ابراهیم امینی، حائری شیرازی، حاج شیخ مرتضی بنیفضل، حاج شیخ احمد جنتی، امامی کاشانی، سید جلالالدین طاهری، هادی روحانی، احمد صابری، باریکبین، محمدعلی تسخیری، مهدوی کنی، شیخ محمد یزدی، سید علی شفیعی، سید کاظم حائری، مصباح یزدی، شیخ ابوالفضل خوانساری و موسوی همدانی، جمعاً تقلید از حضرت آیتاللهالعظمی خامنهای (مدّظلهالعالی) را با واژه «مجتهد عادل»، «أصلح» (۲) و «أولی» (۳) به کار بردهاند. (۴)
