• امروز : شنبه - ۵ آذر - ۱۴۰۱
0

فروش سهمیه بنزین [مستحدثات] [معاملات]

  • ۱۲ مهر ۱۴۰۱ - ۱۳:۲۲

سؤال: فروش سهمیه بنزین (چه در قبال دریافت مبلغ، و چه تبرعا و مجانی) چه حکمی دارد؟ در صورت امکان فتوای رهبری و آیت الله سیستانی و مکارم و شبیری و… را بیان نمایید. چون برای پاسخگویی نیازمندم. ضمنا لطفا در پاسخ فقط نفرمایید قانون اگر اجازه دهد اشکال ندارد. بلکه مثل همیشه کامل و […]

سؤال:

فروش سهمیه بنزین (چه در قبال دریافت مبلغ، و چه تبرعا و مجانی) چه حکمی دارد؟

در صورت امکان فتوای رهبری و آیت الله سیستانی و مکارم و شبیری و… را بیان نمایید. چون برای پاسخگویی نیازمندم.

ضمنا لطفا در پاسخ فقط نفرمایید قانون اگر اجازه دهد اشکال ندارد. بلکه مثل همیشه کامل و موضوع شناسی شده جواب دهید.

خیلی از استاد متشکرم

 

نام مرجع تقلید:

مقام معظم رهبری حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (حفظه الله تعالی)

 

پاسخ:

با عرض سلام و ادب؛

مقام معظم رهبری حضرت آیت الله العظمی خامنه ای (حفظه الله تعالی):

به طور کلى تخلف از قوانین و مقررات نظام اسلامى جایز نیست و درآمد حاصله در فرض سؤال که طبق قانون منع از معامله شده ‏است، مشروعیت ندارد.‏ [۱]

 

حضرت آیت الله العظمی سیستانی (حفظه الله تعالی):

اگر این کار خلاف قوانین و مقررات مصوبه باشد، اجازه داده نمی شود و موجب ضمان است.

و اگر خلاف مقررات نباشد، فی نفسه اشکال ندارد. [۲]

 

حضرت آیت الله العظمی شبیری زنجانی (حفظه الله تعالی):

اگر قانونی در این زمینه وجود دارد با رعایت شرط اعلمیت نسبی در این مساله از مجتهد دیگر تقلید شود. [۳]

 

آیت الله العظمی مکارم شیرازی(حفظه الله تعالی):

در صورتی که سهمیه شخصی باشد مانعی ندارد ولی اگر برای خدمات حمل و نقل عمومی باشد جایز نیست. [۴]

 

قانون شرکت نفت در این زمینه: [۵]

اما در این که آیا خلاف مقررات هست یا خیر:

بنابر صحبتی که از طرف بخش استفتائات مقام معظم رهبری با شرکت نفت و مسئولین مربوطه ی وضع قانون در این زمینه انجام دادیم، فرمودند قانون بر این است که:

الف) نسبت به خودروهای شخصی:

واگذاری سهمیه بنزین، چه تبرعی و چه در قبال دریافت مبلغ پول اشکال ندارد و خلاف قانون نیست.

لذا خودروهای شخصی و موتور سیکلت هایی که شخصی استفاده می کنند مانعی ندارد.

ب) نسبت به تاکسی ها:

کلاً ممنوع است؛ چه واگذاری در قبال دریافت مبلغ نسبت به سهمیه بنزین و چه تبرعی بخواهند به دیگران واگذار کنند، ممنوع است و چنانچه تاکسیرانی متوجه شود، کارت سوخت توقیف می شود.

حتی استفاده شخصی از آن سهمیه در غیر آن تاکسی خلاف قوانین است. [۶]

اما اگرشخص بخواهد مقداری از سهمیه باقیمانده را به تاکسیران دیگری مصرف کند که در همان مسیر وضع قانون و ارائه ی خدمات به مسافران (عام المنفعة مسافر کشی) استفاده شود، اینجا اشکال ندارد. [۷]

ج) نسبت به وانت بارها:

تا این لحظه قانون و مقرراتی وضع نشده است. اما مسئولین مربوطه در صدد هستند تا چند ماه آینده قوانینی را نسبت به مقدار سوخت این خودروها وضع نمایند.

در نتیجه: این افراد آزاد هستند و در منطقة الفراغ قرار دارند. و فعلاً (تا قبل از وضع قانون) می توانند سهمیه خود را به دیگری بدهند.

شایان ذکر است: این حق سهمیه بنزین حق شرعی نیست، بلکه حقوق قانونی هستند.

و از آنجایی که بسیاری از فقهاء معظم تقلید از جمله آیت الله العظمی سیستانی قائل بر این مساله شرعی هستند بیع و خرید و فروش حقباطل است [۸] ، و حتی عده ای صلح آن هم اشکال می گیرند، لذا بیعش اشکال دارد.

بلکه آنچه صحیح است، رفع الید از حق اختصاص است؛ بدین معنا که در ازای مبلغ معین از حق قانونی خودم دست بر می دارم و اجازه می دهم از سهمیه بنزین من استفاده کند.

لذا رفع الید در ازای اینکه فرد مبلغی را به ما تملیک کند و در ملکیت ما در بیاورد، اشکال نخواهد داشت.

البته عده ای مثل آیات عظام شبیری زنجانی، مکارم شیرازی و… در فرض سوال، خرید و فروش بنزین را (با صرف نظر از وجود قانونی در این زمینه) اشکال نمی گیرند؛ همچنان که رفع الید از حق اختصاص را اشکال نمی گیرند. [۹]

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

[۱]  سایت استانها، ویژه نمایندگان مقام معظم رهبری، بخش سوالات نمایندگی ها، با استفاده از استفتاء شماره: ۷۹۱۲۹۹ و استفتاء شماره: ۸۱۹۱۰۵  و استفتاء شماره: ۶۵۹۴۶۸ و استفتاء شماره: ۵۸۲۵۹۱ و استفتاء شماره:۵۰۹۸۶۶ و استفتاء شماره: ۴۵۶۱۸۲ و استفتاء شماره: ۴۳۲۰۲۸ و استفتاء شماره: ۳۹۹۲۵۸ و استفتاء شماره: ۶۴۴۸۲۴ و استفتاء شماره:۳۷۴۱۹۴  / آموزش مصور احکام، با استفاده از ص۵۸ / جزوه ی جواب های ثابت مقام معظم رهبری، ویژه نمایندگان، ص۱۵، با استفاده از م ۱۱۷ / استفتاء خصوصی از معظم له، شماره استفتاء: Bun34dcyxBg /سایت نفت نیوز، استفتاء از آیت الله خامنه‌ای در فروش سهمیه بنزین به دیگران / استفتاء خصوصی از نماینده ی معظم له

[۲] بحث مطرح شده در جلسه هم اندیشی در دفتر آیت الله سیستانی با حضور نمایندگان ویژه ایشان و مجتهدین معظم (حفظهم الله تعالی) / استفتاء خصوصی شفاهی از رئیس هیئت استفتائات معظم له / استفتاء خصوصی شفاهی از نماینده ی معظم له / الفقه للمغتربین، الباب الثانی: فقه المعاملات، الفصل الثالث: التعامل مع القوانین النافذة فی دول المهجر، ص۱۱۸، بااستفاده از م۲۳۵ / استفتائات آیت الله سیستانی، ویژه نمایندگان، دفتر قم، ص۴۸ / استفتائات فارسی، ج۱، ص۳۷۷ ، با استفاده از س۴۵۸ / همان، ج۲، ص۳۹۹ و ۴۰۰، با استفاده از س۵۵۰ و ۵۵۲ / نشریه پیام دین، شماره ۱۴، عنوان نرم افزار، ج۲، با استفاده از ص۸ / موسوعه فقهی تحقیقات و استفتائات واحد پاسخ به سوالات جامعة الزهرا (سلام الله علیها)، قم، مجموعه احکام ۹، قسمت حقوق، با استفاده از ص۲۲ / سایت کلیشه (سایت اختصاصی آیت الله سیستانی)، ویژه نمایندگان معظم له، بخش “کلیشه” / همان، بخش استفتائات نجف، با استفاده از س۴۱۰۰۱ / همان، بخش “ایمیل های نجف”

[۳] استفتاء خصوصی از سایت رسمی معظم له، سوال شماره ۷۲۳۱۰

[۴] استفتاء خصوصی از سایت رسمی معظم له، کد رهگیری : ۹۸۰۹۲۱۰۰۵۳

[۵] مورخ ۱۴ ربیع الثانی ۱۴۴۱ مصادف با ۲۰ آذر ۱۳۹۸ برابر با ۱۱ دسامبر ۲۰۱۹

[۶] مثلا شخصی هم تاکسی دارد برای مسافرکشی و هم خودروی شخصی دارد و بخواهد کارت سوخت تاکسی را برای وسیله ی نقلی دیگرش که شخصی هست استفاده کند. این خلاف قانون می شود.

[۷] مثلاً یک تاکسیرانی پیر مرد است و یا خرجی زندگی اش کم است و نمی خواهد (یا حال و حوصله ندارد) زیاد مسافر کشی کند و چند ساعت مختصر در روز مسافر کشی می کند. و لذا مابقی سهمیه اش که سر ماه می سوزد باقی است. حال در اینجا می تواند سهمیه بنزینش را به تاکسیران جوانی که شبانه روز کار می کند و سهمیه کم می آورد، در قبال دریافت مبلغی به وی واگذار کند، مشروط بر آنکه در همان مسیر وضع قانون و ارائه ی خدمات عمومی به مسافران و مردم هزینه شود.

[۸] نظیر آنچه در حق التحجیر، حق سرقفلی، حق تقدیمی زمین های آستان قدس رضوی و… بیان نموده اند.

[۹] منهاج الصالحین، ج۲، کتاب التجارة، الفصل الثالث: شروط العوضین، ص۴۴، قبل از م۹۰ / بحث مطرح شده در جلسه هم اندیشی در دفتر آیت الله سیستانی با حضور نمایندگان ویژه ایشان و مجتهدین معظم (حفظهم الله تعالی) / استفتاء خصوصی شفاهی از رئیس هیئت استفتائات آیت الله العظمی سیستانی / استفتاء خصوصی شفاهی از نماینده ی آیت الله العظمی سیستانی /استفتاء خصوصی از سایت رسمی آیت الله العظمی شبیری زنجانی، سوال شماره: ۷۲۳۱۰ / استفتاء خصوصی از سایت رسمی آیت الله العظمی مکارم شیرازی، کد رهگیری: ۹۸۰۹۲۱۰۰۵۳

لینک کوتاه : https://118ahkam.ir/?p=837

برچسب ها

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی کلمات رکیک، تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.