• امروز : پنج شنبه - ۱۰ آذر - ۱۴۰۱
0

تحقق صدقه با پول انداختن در صندوق

  • ۰۹ مهر ۱۴۰۱ - ۲۰:۲۴

سؤال: سلام و تشکر. اگر به عنوان صدقه، پول رو داخل صندوق های صدقات شهری یا منزل بیندازیم، آیا صدقه محسوب می شود یا حتما باید به دست فقیر بدهیم؟ تشکر ویژه از سایت دقیق و مورد اعتمادتون.   نام مرجع تقلید: آیت الله العظمی العظمی سیستانی   پاسخ: با عرض سلام و ادب؛ محقق […]

سؤال:

سلام و تشکر. اگر به عنوان صدقه، پول رو داخل صندوق های صدقات شهری یا منزل بیندازیم، آیا صدقه محسوب می شود یا حتما باید به دست فقیر بدهیم؟ تشکر ویژه از سایت دقیق و مورد اعتمادتون.

 

نام مرجع تقلید:

آیت الله العظمی العظمی سیستانی

 

پاسخ:

با عرض سلام و ادب؛

محقق شدن صدقه در مواردی که افراد برای کمک به فقرا یا ایتام و انفاقات مستحبی، پول را در صندوق یا قلک و مانند آن می اندازند، چند صورت دارد:

الف. صندوق صدقه متعلق به مؤسسه ای خیریه یا تشکلی مانند آن [۱] – که عرفاً متولی جمع آوری صدقات مستحبی و کمک به فقرا و ایتام محسوب می شود باشد – چه اینکه صندوق در محل مؤسسه یا محل تجمع مردم یا خیابان و مانند آن باشد و یا در اختیار مردم در منازل یا اتومبیل و… قرار گرفته باشد؛

 

ب. صندوق صدقه، متعلق به چند خانواده یا افراد گوناگون باشد؛ مثل اینکه صندوقی به عنوان تصدق به فقرا یا ایتام ، در قسمتی از آپارتمان ، مجتمع یا اداره ای نصب شده و خانواده های متعدد ساکن در آن یا کارمندان اداره، در آن پول بیندازند و فرد یا افرادی، متولی عرفی جمع آوری صدقه به صورت مذکور و رساندن آن به نیازمندان باشند؛

در موارد «الف» و «ب»، با انداختن پول در صندوق به قصد تصدق وانفاق، صدقه محقق شده و پول از ملکیت فرد خارج گردیده است. [۲]

 

ج. صندوق یا قلک شخصی، که فرد برای کمک به فقرا در آن پول می اندازد تا پس از مدتی پول های جمع آوری شده را به فقیر بدهد؛

در این صورت، با انداختن پول در صندوق یا قلک، صدقه محقق نمی شود و تا وقتی پول به فقرا یا وکیل آنان تحویل داده نشده، [۳] مال در ملکيت مالک اولیه پول باقی است [۴]. [۵]

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

[۱] چه نهاد یا تشكل مذکور به ثبت رسمی و قانونی رسیده باشد یا نرسیده باشد.

[۲] در این گونه موارد، می توان گفت پول به «جهت عرفی خاصی» تملیک شده و انداختن در صندوق به منزله ی رساندن پول به آن جهت و کافی در تحقق قبض توسط متولی عرفی آن می باشد؛ در مورد «الف»، پول تملیک می شود مثلا به «جهت رسیدگی به فقرا توسط فلان مؤسسه خیریه» و در مورد «ب»، پول به «جهت رسیدگی به فقرا توسط همین تشکل که توسط خانواده ها یا برخی از آنان منعقد شده» تملیک می گردد؛

اما در مورد «ج»، قرار دادن یک قلک یا صندوق شخصی در خانه، موجب تحقق یک جهت عرفی خاص نمی شود و لذا با انداختن پول در آن، تملیک به فرد یا جهتی صورت نگرفته است.

شایان ذکر است، چنانچه فردی شخصا عهده دار جمع آوری پول و صدقات مستحبی برای فقرا شود و با مراجعه به سایرین، برای رسیدگی به فقرا از آنان پول بگیرد، وی عرفا متولی «جهت رسیدگی به فقرا» به حساب می آید. بنابراین، چنانچه افراد مال خویش را به جهت مذكور صدقه دهند با تحویل پول به وی و قبض (تحویل) آن، مال به «جهت عام رسیدگی به فقرا» تملیک شده و از ملکیت فرد خارج شده است (البته مجرد نقل اعتباری پول به حساب بانکی فرد جمع آوری کننده صدقه، کافی در تحقق قبض نیست).

اما اگر افراد با اعطای مال به شخص مذکور قصد نداشته باشند مال از ملکیت آنان خارج شود و قصدشان آن باشد که وی وکیل آنان در صدقه دادن و رساندن مال به فقرا باشد، در این صورت تا وکیل مال را به فقرا نرسانده، صدقه محقق نمی شود و مال مذکور در ملكيت موکلین باقی می ماند؛ البته اگر شخص مذکور از فقير يا فقرای معینی وکالت در قبول و قبض صدقه داشته باشد و از طرف آنان صدقه را قبول و تحویل بگیرد کافی است.

این حکم، در سایر موارد مشابه مثل شخصی که عهده دار جمع آوری پول برای عزاداری حضرت اباعبدالله الحسين علیه السلام يا جهت اطعام زائران اربعین شده نیز، جاری می شود.

[۳] البته، اگر فرد صدقه را به حاکم شرع یا وکیل وی تحویل دهد و او آن را به عنوان اینکه ولى فقرا است بابت صدقه قبول نماید، صدقه محقق شده است. همچنین است حکم، اگر خود صدقه دهنده از طرف حاکم شرع برای این امر وکالت داشته باشد.

[۴] بنابراین مالک پول، حق تصرف در پول خود را دارد و چنانچه سال خمسیش فرا برسد با وجود سایر شرایط، باید خمس آن را بپردازد؛ البته، اگر – مثلا – نذر کرده که پول های جمع شده داخل صندوق یا قلک شخصی اش را به فقرا صدقه بدهد و صیغه نذر با رعایت شرایط صحت نذر خوانده شده، باید مطابق نذر عمل نماید و در این صورت اگر مبالغ مذکور از درآمد اثنای سالش بوده، چنانچه سال خمسیش فرا رسد، برای وفای به نذر لازم است خمس آن را از مال دیگرش بپردازد.

[۵] توضیح المسائل جامع، ج۳، ص۶۰۴ و ۶۰۵، م۱۳۲۸

لینک کوتاه : https://118ahkam.ir/?p=740

برچسب ها

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی کلمات رکیک، تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.