احتلام در روز ماه مبارک رمضان و حکم روزه آن روز ـ بقاء بر جنابت عمدی تا اذان صبح و کفاره آن

پرسش:

با عرض سلام، بنده بعد از اذان صبح در خواب به‌صورت غیرارادی جنب شدم و منی از بدنم خارج شده؛ ولی قبل از طلوع خورشید غسل کردم. آیا روزه امروز من باطل است؟

نام مرجع تقلید:

آیت‌الله‌العظمی سیستانی (حفظه‌الله تعالی)

پاسخ:

با عرض سلام و ادب؛

در فرض سؤال که شما در روز محتلم شدید، واجب نیست فوراً غسل کنید حتی می‌توانستید غسل را تا نماز ظهر تأخیر بیندازید، گرچه بقاء بر جنابت کراهت دارد. (۱)

شایان‌ذکر است، حکمی که در مبحث ماه مبارک رمضان مطرح است، بقاء بر جنابت تا اذان صبح است (یعنی اگر شخصی قبل اذان صبح در خواب یا بیداری جنب شود، باید تا قبل از اذان صبح غسل نماید.) و چنانچه عمداً (یا به‌خاطر تنبلی یا خجالت و…) تا اذان صبح غسل نکند، باید روزه آن روز را تمام کند و بنا بر احتیاط واجب، آن را به نیّت قربت مطلقه (۲) انجام دهد؛ سپس باید روز دیگری را نیز روزه بگیرد و چون معلوم نیست روزه آن روز دیگر، قضا است یا عقوبت، آن روز را نیز به نیّت قربت مطلقه روزه بگیرد و علاوه بر قضا، کفاره هم بر او واجب می‌شود. (۳)

منابع:

(۱) العروه الوثقی، ج ۳، کتاب الصلاه، فصل فیما یجب الامساک عنه فی الصوم من المفطرات، ص ۴۳، م ۵۳ و ۵۴ / منهاج الصالحین، ج ۱، کتاب الصوم، الفصل الثانی: المفطرات، السابع، ص ۳۰۲، م ۱۰۰۳ / توضیح‌المسائل جامع، ج ۱، مبطلات روزه، مورد ۶، ص ۵۵۷، م ۱۹۹۹ / احکام روزه، ویژه استادان پاسخگویی به سؤالات شرعی (رهیافت ۶)، ص ۱۰۰

(۲) یعنی خصوص روزه واجب را نیّت نکند؛ بلکه از مبطلات روزه پرهیز کند و قصدش از این کار به‌طورکلی قربهً الی الله باشد.

(۳) العروه الوثقی، ج ۳، کتاب الصلاه، فصل فیما یجب الامساک عنه فی الصوم من المفطرات، ص۴۰، الثامن، قبل از م ۴۹ / همان، فصل فی کفاره الصوم، ص ۵۹، قبل از م ۱/ منهاج الصالحین، ج ۱، کتاب الصوم، الفصل الثانی: المفطرات، ص ۳۰۰، السابع، قبل از م ۹۹۲ / همان، الفصل الثالث: کفاره الصوم، ص ۳۰۵، قبل از م ۱۰۱۷ / همان، ج ۳، کتاب الکفارات، الفصل الاول: فی اقسامک الکفارات و موارد ثبوتها، ص۲۴۳و ۲۴۴، م ۷۴۶، القسم الثانی، مورد اول / توضیح المسائل جامع، ج ۱، مبطلات روزه، مورد ۶، ص ۵۵۵، م ۱۹۹۰و ۱۹۹۱ / همان، ص ۵۶۸، م ۲۰۴۴ / احکام روزه، ویژه استادان پاسخگویی به سؤالات شرعی (رهیافت ۶)، ص ۱۰۲، مورد “د” / همان، ص ۱۷۸