فطریه میهمان

پرسش:

بسم‌الله الرحمن الرحیم.

با عرض سلام محضر استاد بزرگوارمان.

اگر شخصی شب عید فطر افطاری منزل شخصی باشد و بعد برود، فطریه‌اش گردن میزبان است یا خودش؟

اگر شب را بماند چطور؟

فقط همان شب را بماند، نه شبهای دیگر.

ضمناً باتوجه‌به نزدیکی عید فطر، در صورت امکان، احکام کامل و تفصیلی فطریه را با فتوای آیت‌الله سیستانی بگذارید. البته اگر نظر مراجع دیگر هم بگذارید که نورعلی‌نور است.

ان‌شاءالله همه شما در ثواب تبلیغ ما شریک باشید

واقعاً از سایتتان استفاده می‌کنم. بی‌نظیر است.

با تشکر از محضر حضرتعالی

نام مرجع تقلید:

آیت‌الله‌العظمی سیستانی (حفظه‌الله تعالی)

پاسخ:

با عرض سلام و ادب؛

فطریه مهمانی که پیش از غروب شب عید فطر وارد بر میزبان شده و نان‌خور وی، هرچند موقّتاً محسوب می‏شود، بر میزبان واجب است مثل مهمانی که قبل از غروب آفتاب وارد منزل میزبان شده و شب نیز در منزل او می‌ماند و میزبان هم امکانات رفاهی لازم را برایش فراهم نموده و متکفّل مخارج او شده است هرچند مهمان چیزی نخورد یا با غذای خودش افطار نماید. امّا به مهمانی که تنها برای افطاری دعوت شده و شب نمی‌ماند، نان‌خور صدق نمی‌کند و زکات فطره اش بر عهده میزبان نیست. امّا فطریه مهمانی که بعد از غروب آفتاب در شب عید فطر وارد بر میزبان می‏شود  درصورتی‌که نان‌خور آنان حساب نشود، بر میزبان واجب نیست و اگر نان‌خور او حساب شود، (۱)  (بنا بر احتیاط واجب) مراعات مقتضای احتیاط ترک نشود؛ مانند این که یکی با اجازه دیگری فطریه را بدهد. (۲)

لازم به ذکر است در موارد مشکوک که معلوم نیست؛ مثلاً زکات فطره بر عهده میزبان است یا مهمان، چنانچه یکی از آن دو با اجازه دیگری زکات فطره را به نیّت کسی که واقعاً زکات فطره برعهده اوست بدهد کافی است و بر دیگری پرداخت مجدّد زکات فطره لازم نیست. همچنین است حکم، در مواردی که معلوم است زکات فطره بر عهده مثلاً دو نفر است؛ ولی سهم هرکدام معلوم نیست که در این صورت، یکی از آن دو می‌تواند با اجازه از دیگری به‌قصد مافی‌الذمه زکات را بپردازد.

شایان‌ذکر است در مواردی که «بنا بر احتیاط واجب (نه فتوی)»، پرداخت زکات فطره فرد بر میزبان یا شخص دیگری لازم است، مراعات مقتضای احتیاط آن است که فرد مذکور هم بنا بر احتیاط واجب، در صورت دارابودن شرایط وجوب زکات فطره، زکات فطره بپردازد مگر آنکه به آنچه در صدر مسئله گفته شد عمل نمایند (۳)

برای اطلاع از حکم شرعی ورود میهمان قبل و بعد اذان، با بیتوته و بدون بیتوته در شب عید فطر (جواب اجمالی و تفصیلی) اینجا را کلیک نمایید.

برای اطلاع از احکام تفصیلی زکات فطره مهمان و ملحقات به آن همراه با اختلاف فتاوی اینجا را کلیک نمایید.

برای اطلاع از احکام تفصیلی معظم‌له پیرامون احکام زکات فطره (فطریه) اینجا را کلیک نمایید.

برای اطلاع از استفتائات معظم‌له پیرامون احکام زکات فطره (فطریه) اینجا را کلیک نمایید.

منابع:

(۱) مثلاً شب را نیز در منزل او بماند.

(۲) در این موارد دو طرفی که احتیاط بین آنها صورت می‌گیرد: طرف اول میزبان است و طرف دوم، چنانچه مهمان هنگام غروب نان‌خور فرد دیگری نباشد (و شرائط پرداخت فطریه را داشته باشد) خودِ مهمان و اگر نان‌خور دیگری است همان فرد دیگر می‌‌باشد. پس اگر فردی که نان‌خور پدرش می‌باشد بعد از غروب به مهمانی برود و نان‌خور میزبان محسوب شود، احتیاط بین پدر و میزبان صورت می‌گیرد مثلاً پدر با اجازه میزبان فطریه را می‌پردازد.

(۳) مسائل خمس و زکات، ص ۲۱۴ و ۲۱۵ و ۲۱۷،  م ۳۹۸ و ۳۹۹ و ۴۰۹ / توضیح‌المسائل جامع، ج ۱، ص ۷۵۴ و ۷۵۶، م ۲۶۵۲ و ۲۶۵۳ و ۲۶۶۲