• امروز : یکشنبه - ۱۳ آذر - ۱۴۰۱
2

عدول به مرجع جدید و حکم اعمال گذشته – انواع احتیاط و حکم احتیاط [تقلید]

  • ۱۴ مهر ۱۴۰۱ - ۱۶:۰۳

سؤال: با عرض سلام و خسته نباشید. شخصی مقلد آقای سیستانی(حفظه الله تعالی)بوده و اعمال خود را مطابق فتوای ایشان انجام می داده مانند این که درغسل رعایت ترتیب راست و چپ نمی کرده و یا مسح سر را از پایین به بالا می کشیده اما حال به دلائلی قصد تقلید از ایشان را ندارد […]

سؤال:

با عرض سلام و خسته نباشید.

شخصی مقلد آقای سیستانی(حفظه الله تعالی)بوده و اعمال خود را مطابق فتوای ایشان انجام می داده مانند این که درغسل رعایت ترتیب راست و چپ نمی کرده و یا مسح سر را از پایین به بالا می کشیده اما حال به دلائلی قصد تقلید از ایشان را ندارد و می خواهد محتاط باشد و جانب احتیاط را رعایت کند و دیگر تقلید نکند.حال بفرمائید اولا: آیا اعمال گذشته ی ایشان باطل می باشد و باید قضای نمازها و روزه ها را به جا بیاورد؟ و یا اگر مثلا با همان غسل خطوط قرآن را لمس کرده آیا مرتکب گناه شده و باید استغفار کند؟ و دوما:بفرمائید اساسا چند نوع احتیاط داریم(احتیاط نسبی و مطلق را توضیح دهید و بفرمائید کدام بهتر است رعایت شود؟؟) و سوما:بفرمائید در احتیاط نسبی باید بین چند مرجع جمع کنیم و آیا آن مراجع در احتیاط نسبی باید زنده باشند یا از وفات یافتگان هم می توانند باشند؟؟ باتشکر.

 

نام مرجع تقلید:

آیت الله العظمی سیستانی (حفظه الله تعالی)

 

پاسخ:

با عرض سلام و ادب؛

ج ۱)

سوال شما مجهول است:

اولاً فرمودید:

« به دلائلی قصد تقلید از ایشان را ندارد. »

این دلائل چیست؟ باید روشن شود و بر حسب مورد فتوا بیان شود.

ولی به طور کلّی اگر مرجع اولتان را درست انتخاب کرده اید، اعمال گذشته یتان محکوم به صحت است.

و امّا اگر از راه شرعی انتخاب نکرده اید و انتخابتان اشتباه بوده است،، سه حالت برایتان فرض میشود:

  1. اگر اعمالتان مطابق با واقع یا فتوای مجتهدی انجام شده كه هم اكنون میتواند مرجع تقلیدتان باشد و شما وظیفه دارید از او تقلید نمایید، در این صورت اعمال گذشته تان صحیح است.
  2. اگر اعمالتان مطابق با واقع یا فتوای چنین مجتهدی (که در قسمت ۱ ذکر شد) نباشد، چهار صورت دارد:

الف. اشکال عمل از جهت اركان و مانند آن باشد، در این صورت آن عمل باطل است. مثل اینکه نمازگزار تکبیرة الاحرام یا رکوع را انجام نداده باشد یا در جایی که وظیفه اش نماز ایستاده بوده آن را نشسته به جا آورده باشد یا نماز را با وضو یا غسل یا تیمّم باطل خوانده باشد.

ب. اشکال عمل از جهت اركان و مانند آن نباشد و فرد جاهل قاصر باشد یعنی در یادگیری مسأله کوتاهی و سهل انگاری نکرده باشد، در این صورت آن عمل صحیح است. مثل اینکه نمازگزار حمد و سوره یا ذکر رکوع یا ذکر سجده یا تشهّد نمازش را غلط خوانده باشد و در یاد گیری آنها کوتاهی و سهل انگاری نکرده و در ندانستن آن مقصّر نباشد. یا نمازگزار در حال سجده، دست یا انگشت بزرگ پا را روی زمین نمیگذاشته و در ندانستن و یاد نگرفتن این مسأله مقصّر نباشد.

ج. اشکال عمل از جهت اركان و مانند آن نباشد ولی فرد جاهل مقصّر باشد (یعنی در یادگیری مسأله و ندانستن آن کوتاهی کرده است) و مورد هم از مواردی باشد عمل اشتباهِ جاهل مقصّر باعث باطل شدن آن باشد، در این صورت آن عمل باطل است مانند مثالهای قسمت (ب)، نسبت به نمازگزاری که در یاد گیری مسأله کوتاهی کرده و مقصّر است.

د. اشکال عمل از جهت اركان و مانند آن نباشد ولی فرد جاهل مقصّر باشد و مورد اشکال هم از مواردی باشد که حتی ندانستن مسأله بدون عذر از و روی تقصیر هم باعث باطل شدن عمل نمیشود، در این صورت آن عمل صحیح است هرچند چنین فردی به دلیل یاد نگرفتن مسأله مورد نیاز خویش گناهکار میباشد. به عنوان مثال، مرد یا زنی که به خاطر ندانستن مسأله، حمد و سوره نماز ظهر و عصر را بلند میخوانده یا مردی که به علّت ندانستن مسأله، حمد و سوره نماز مغرب و عشا را آهسته میخوانده یا فردی که تسبیحات أربعه نمازهایش را به علّت ندانستن مسأله بلند میخوانده، نمازی كه خوانده صحیح است هرچند فرد در یادگیری مسأله کوتاهی کرده و مقصّر باشد.

  1. اگر شما كیفیت اعمال گذشته تان را ندانید مثل اینکه یادتان نمی آید در اوایل بلوغ نمازتان را به شیوه صحیح میخواندید یا نه، یا روزه تان را بر طور صحیح میگرفتید یا نه، ولی احتمال معقول میدهید که آن اعمال را به طور صحیح به جا آورده باشید، در این صورت، نیز اعمال گذشته تان صحیح به حساب می آید جز در بعضی موارد كه در کتاب «منهاج الصالحین» ذكر شده است.

ج ۲)

به طور اجمال در یک دسته بندی احتیاط ها با ۲ قسم تقسیم میشود:

احتیاط نسبی: که از تعداد محدودی از مراجع که مثلاً شبهه اعلمیتشان وجود دارد تقلید شود.

احتیاط مطلق: که از تمام مراجع شیعه، از گذشته تا امروز تقلید شود.

و در دو نوع احتیاط فوق فرقی بین حیّ یا میّت بودن مرجع نیست

شایان ذکر است؛ عمل به احتیاط برای همه که توانایی آن را دارند، جایز بلکه در بعض موارد مستحب است، و فرقی نیست که احتیاط باعث تکرار عمل شود یا نشود. [۱]

ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ

[۱] توضیح المسائل جامع، ج ۱، م ۱۸ – المسائل المنتخبه، ص ۶، م ۶ – منهاج الصالحین، ج۱، م ۳

لینک کوتاه : https://118ahkam.ir/?p=2009

برچسب ها

ثبت دیدگاه

مجموع دیدگاهها : 0در انتظار بررسی : 0انتشار یافته : 0
قوانین ارسال دیدگاه
  • دیدگاه های ارسال شده توسط شما، پس از تایید منتشر خواهد شد.
  • پیام هایی که حاوی کلمات رکیک، تهمت یا افترا باشد منتشر نخواهد شد.
  • پیام هایی که به غیر از زبان فارسی یا غیر مرتبط باشد منتشر نخواهد شد.